Yeni Parti Kayseri Milletvekili ve Parti Meclisi Üyesi Aşkın Genç, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından 6 Eylül tarihinde kamuoyuna sunulan 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program (OVP) ile bir önceki yıl açıklanan 2026-2028 programındaki verileri karşılaştırdı. Genç, yeni programda genel bütçe vergi gelirleri ve faiz giderlerinde ciddi artışlar yaşanırken, istihdam hedeflerinin ise aşağı çekildiğini ifade etti.
Genç, iki program arasındaki farkları rakamlarla ortaya koyarak vatandaşın omuzlarına binen yükün arttığını vurguladı. Eski programdaki hesaplamalarla yeni tahminler arasındaki uçuruma dikkat çeken milletvekili, bu değişimin ardındaki ekonomik gerekçelerin şeffaf bir şekilde paylaşılmadığını belirtti.
Aşkın Genç, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“Eski OVP’de 2027 için kişi başına genel bütçe vergi geliri karşılığı yaklaşık 184 bin 600 lira, faiz gideri karşılığı 35 bin liraydı. Yeni OVP’de aynı 2027 yılı için bu rakamlar yaklaşık 229 bin 200 lira vergi ve 45 bin 800 lira faize çıktı. 2028’de ise vergi geliri karşılığı yaklaşık 209 bin 700 liradan 274 bin 800 liraya, faiz gideri 38 bin 350 liradan 53 bin 800 liraya yükseldi.”
Dört kişilik ailede vergi yükü 438 bin TL arttı
Vergi gelirlerinde yüzde 28, faiz giderlerinde ise yüzde 36 oranında artış gerçekleştiğini kaydeden Genç, iki yıllık periyot bazında yaptığı hesaplamayla hane halkı üzerindeki etkinin boyutunu gözler önüne serdi. Nüfus projeksiyonları üzerinden yapılan analizde, dört kişilik bir ailenin karşılaşacağı ek mali yükün oldukça yüksek seviyelere ulaştığı görüldü.
Genç, değerlendirmesine şöyle devam etti:
“İki yılı birlikte topladığımızda geçen yıl aynı 2027-2028 dönemi için kişi başına yaklaşık 394 bin 300 liralık vergi geliri ve 73 bin 350 liralık faiz gideri hesabı vardı. Yeni OVP’de aynı iki yıl için vergi geliri yaklaşık 503 bin 900 liraya, faiz gideri 99 bin 560 liraya çıktı. Yani aynı yıllar için kişi başına vergi hesabı yaklaşık 109 bin 700 lira, faiz hesabı 26 bin 200 lira artırıldı. Oransal olarak vergi hesabındaki artış yüzde 27,8, faiz hesabındaki artış yüzde 35,7. Bu bütçe büyüklüklerini dört kişilik nüfus karşılığına çevirdiğimizde, aynı iki yıllık plandaki yukarı revizyon vergi geliri ölçeğinde yaklaşık 438 bin 700 liraya, faiz giderinde yaklaşık 104 bin 900 liraya ulaşıyor. Bu değişimin hangi ekonomik varsayımlara dayandığı açıklanmalı.”
Programın üç yıllık sürecinde genel bütçe vergi gelirleri toplamının 72 trilyon lira, faiz giderlerinin ise 14 trilyon lira seviyesinde öngörüldüğünü hatırlatan Genç, günlük hayata yansıyan maliyetleri de dile getirdi. 2029 yılında kişi başına düşen faiz giderinin günlük bazda 164 liraya tekabül ettiğini belirten milletvekili, her 100 liralık vergi gelirine karşılık yaklaşık 19,4 liranın faiz ödemesine gittiğini hesapladı.
İstihdam verilerindeki gerilemeye de değinen Aşkın Genç, hedeflerin tutturulması konusunda endişelerini şu sözlerle aktardı:
“Geçen yılki OVP’de 2026 için 33 milyon 336 bin, 2027 için 34 milyon 128 bin, 2028 için 35 milyon 130 bin kişilik istihdam öngörülüyordu. Yeni OVP bu rakamları 2026’da 32 milyon 579 bine, 2027’de 33 milyon 236 bine, 2028’de ise 33 milyon 925 bine indirdi. Yani aynı yıllar için istihdam hedefi 2026’da 757 bin, 2027’de 892 bin, 2028’de ise 1 milyon 205 bin kişi aşağı çekildi.”
İstihdam artışındaki ani sıçrama sorgulandı
Yeni programda 2025’ten 2026’ya geçişte istihdam artışının yalnızca 13 bin kişi olarak hesaplandığını, ancak ertesi yıl bu rakamın 657 bin kişiye çıkmasının beklendiğini belirten Genç, bu projeksiyonun gerçekçiliğini sorguladı. Sektörel dönüşüm veya yatırım planları olmadan böyle bir artışın nasıl mümkün olacağının kamuoyuna anlatılması gerektiğini savundu.
Genç, açıklamasının sonunda İşsizlik Sigortası Fonu’ndaki değişikliklere ve ertelenen reformlara işaret ederek yetkililere çağrıda bulundu:
“Yeni programda 2025’ten 2026’ya istihdam artışı yalnızca 13 bin kişi olarak hesaplanırken, 2026’dan 2027’ye 657 bin kişilik artış bekleniyor. Bir yıl neredeyse yerinde sayan istihdamın ertesi yıl hangi sektör, yatırım ve politika sayesinde bu kadar hızlanacağı da kamuoyuna açıklanmalı.”
Geçtiğimiz yılki OVP hedeflerinde İşsizlik Sigortası Fonu’nun 2027 yılında 302,6 milyar lira, 2028 yılında ise 342,2 milyar lira fazla vermesinin beklendiğini hatırlatan Aşkın Genç, sözlerini şöyle tamamladı:
“Yeni program bu rakamları 2027’de 151,8 milyar, 2028’de ise 139,2 milyar liraya indirdi. Böylece fon fazlası 2027’de 150,8 milyar, 2028’de 203 milyar lira aşağı revize edildi. Eğer bu kaynak daha fazla işsizlik ödeneğine, aktif işgücü programlarına veya istihdam desteklerine yönlendirilecekse bunun kullanım kalemleri de açıklanmalı. Kamu ihale mevzuatı, sosyal güvenlik düzenlemeleri, Piyasa Gözetim ve Denetim Kurumu ile icra ve iflas mevzuatı gibi reform başlıklarının takvimleri de ertelendi. OVP yalnızca önümüzdeki üç yıla hedef yazılan bir tablo değildir; geçen yıl aynı yıllar için verilen hedeflerin neden değiştiğinin de hesabının verildiği bir belge olmalıdır. Vergi ve faiz projeksiyonlarından istihdamdan İşsizlik Sigortası Fonu’na kadar bu revizyonların gerekçelerini Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’a soracağız.”
