2023 verileri ile 4 milyon 473 bin 525 kişinin yaşadığı İzmir'de zeminin her yıl 1,5 cm çöktüğünün açıklaması kentte korku havası yaydı. Ege Bölgesi Sanayi Odası (EBSO) Kordon’daki binasının zemin iyileştirme çalışmaları sırasında çıkarılan 50 yıllık fore kazıkların da çürümüş olması kentsel dönüşüm gerekliliğini gözler önüne serdi.
“BİNALARDA OTURMADAN SORUN GÖRÜLÜYOR”
Kentleşmenin doldurulan sahil şeridine yayılması ve Bayraklı gibi zeminde sıvılaşmanın çok olduğu yerlerin dirençsiz olduğunu aktaran TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası İzmir Şube Başkanı Koray Çetin Önalan “Alsancak, Bayraklı, Çiğli, Mavişehir, Bostanlı yerleşim merkezleri suya doygun delta çökellerinin üzerinde. Bu birimler; son derece zayıf ve deprem kuvvetlerine karşı koyamayacak ölçüde dirençsiz zemin özelliği taşıyor. Kayma dalga hızları düşük, deprem büyütmesinin yüksek sıvılaşma ve yanal yayılma risklerinin fazla olduğu bu zeminlerde yükselen binalarda deprem olmadan dahi oturma ve deformasyonlar gözleniyor. Zeminin düşey yönde çökmesinin nedeni de bu” diye konuştu.
“DENİZ TAŞMASI MUHTEMEL”
Kentsel dönüşümün önemine değinen Önalan, deniz taşmasına dikkat çekerek “Yıllar önce önlem alınmadan yapılan yüksek katlı binaların özellikle Alsancak bölgesinde, çok ciddi deformasyonlar var. Kentsel dönüşüm için bu tür zeminlerin olduğu yerleşimler ön planda tutulmalı. Olabilecek bir depremde, zemin suyunun yukarı doğru hareketi ile deniz basması sonucu su baskınları elbette kuvvetle muhtemel. Mesela Bayraklı’nın hemen batısı Meles deltasına açılıyor. Meles su samuru demek. Bostanlı adı üzerinde tarım yapılan şahane bir ova. Ancak, biz yanlış planlamalar ile tarım arazilerini, kıyıları imara açmışız. Kıyı kenar çizgisini ihlal etmişiz. Ülkede nüfus artışı ve göç büyük bir problem” dedi.
“ŞEHİR BU NÜFUSU TAŞIYAMAZ”
“İzmir'in gerek afet gerekse altyapısı ile bu nüfusu taşıyacak gücü yok artık” diyen Önalan, “Aslında, büyük şehirlerin tamamı bu durumda. Ülkenin büyük bir kırsal kalkınma hamlesine ihtiyacı var. Kentleri yavaş yavaş boşaltıp, tarıma yönelmemiz gerekiyor. En azından göçü durdurmalıyız” şeklinde konuştu.
