Ak Parti cephesinde yürütme sisteminin değiştirilmesine yönelik tartışmalar devam ederken, Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin mevcut modele mesafeli durduğu ancak seçim kurallarının yeniden şekillendirilmesini istediği öne sürülüyor. Edinilen bilgilere göre partinin önceliği, cumhurbaşkanında toplanan yürütme yetkisini korumak ancak bu yapının iki ayrı siyasi blok üzerinden güçlendirilmesini sağlamak.
Bu kapsamda resmî seçim ittifaklarının sürdürülmesi planlanırken, ittifak dışındaki esnek işbirliklerinin daha katı ve bağlayıcı kurallara tabi tutulması seçenekleri masada bulunuyor. Kulislerde dolaşan iddialara göre MHP lideri Devlet Bahçeli’nin bu çıkışının perde arkasında, muhalefetin tek liste veya çatı parti gibi formüllerle hareket etmesinin engellenmesi yatıyor.
Ortak listede üyelik şartı aranabilir
Tartışılan başlıkların en önemlisi, farklı partilerden isimlerin başka bir siyasi partinin listesinden aday gösterilmesi uygulamasına getirilecek kısıtlamalar. Mevcut düzenleme, bir partinin kendi üyesi olmayan kişileri de milletvekili adayı gösterebilmesine izin veriyor. Bu sayede küçük partiler, yüksek oy potansiyeline sahip büyük partilerin listelerinden seçime girip, seçildikten sonra kendi gruplarına geçebiliyor.
Bu yöntemin sınırlandırılması için adaylara belirli bir süre boyunca parti üyeliği şartı getirilmesi, ortak listelerin yalnızca resmî seçim işbirliği çerçevesinde kabul edilmesi veya seçim sonrası parti değiştirmelere yeni yasaklar konulması gibi alternatifler değerlendiriliyor. Böyle bir düzenlemenin, muhalefet bloğunun seçime tek listeyle girme stratejilerini doğrudan etkileyeceği belirtiliyor.
Meclis grubu ve milletvekili transferine fren
Siyasi Partiler Yasası’nda yapılacak olası değişikliklerin Meclis’te grup kurma ve milletvekili transferi konularını da kapsayabileceği ifade ediliyor. İktidar kanadında, seçimlere katılma yeterliliğinin sonradan kurulan Meclis grupları veya milletvekili transferleri yoluyla sağlanmasının önüne geçecek formüllerin yeniden gündeme gelebileceği kaydediliyor.
Ayrıca partilerin teşkilatlanma koşulları, kongre süreçleri ve seçimlere katılım ölçütlerinin ağırlaştırılması da seçenekler arasında yer alıyor. Bu tür bir değişikliğin, ülke genelindeki örgütlenmesini henüz tamamlamamış yeni kurulan partileri zorlayacağı öngörülüyor.
Milletvekili dağılımı yeniden hesaplanacak
Bir diğer kritik konu ise milletvekillerinin seçim çevrelerine dağıtım yöntemi. Dar veya daraltılmış seçim çevresi uygulamaları, çevrelerin milletvekili sayılarına göre revize edilmesi ve ittifak oylarının sandalye hesabına etkisi gibi alternatifler üzerinde çalışıldığı belirtiliyor.
Mevcut sistemde ittifak yapmak barajı aşma avantajı sağlasa da milletvekili dağılımı her partinin aldığı oy üzerinden ayrı ayrı hesaplanıyor. Olası bir değişikliğin, küçük partilerin ittifak içindeki pazarlık gücünü ve Ak Parti ile MHP arasındaki sandalye paylaşım dengelerini değiştirebileceği ifade ediliyor.
Muhalefetin esnekliği hedef alınıyor
Kulislerde, Devlet Bahçeli’nin bu çıkışının muhalefet partileri arasındaki ortak aday ve işbirliği görüşmelerinden bağımsız olmadığı değerlendirmesi yapılıyor. İktidarın, muhalefetin resmî ittifak ilan etmeden bölgesel işbirliği veya çatı parti modelleriyle hareket etme olasılığına karşı, oyunun kurallarını şimdiden belirlemek istediği öne sürülüyor.
MHP’nin yaklaşımının, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ni tartışmaya açmadan siyasal alanı seçim mevzuatı üzerinden yeniden biçimlendirmek olduğu kaydediliyor. Bu strateji ile bir yandan Cumhur İttifakı’nın devamlılığı güvence altına alınırken, diğer yandan muhalefetin esnek seçim işbirliği seçeneklerinin daraltılmasının amaçlandığı belirtiliyor.
