AK Parti'li Şamil Tayyar, Türkiye'nin gündeminde yer alan fon krizinin ekonomik yansımalarını içeren bir analizi takipçileriyle paylaştı. "Devlet tecrübesi olan bir ekonomist arkadaşının" incelediği ve rapor haline getirdiği verileri aktaran Tayyar, Borsa İstanbul'daki değer kaybından döviz rezervlerindeki erimeye kadar çeşitli başlıklarda somut rakamlar sundu.
Piyasa değerinde trilyonluk düşüş
Tayyar'ın paylaştığı verilere göre, Borsa İstanbul'da işlem gören şirketlerin piyasa değeri Ağustos ayından Ekim sonuna kadar 7 trilyon 209 milyar lira, yani yaklaşık 154 milyar dolar azaldı. Halka açık paylardaki toplam kaybın ise 2 trilyon 959 milyar lira olduğu belirtilen raporda, bunun yaklaşık 2 trilyon liralık (43 milyar dolar) kısmının yerli yatırımcıların, yani vatandaşların doğrudan servet kaybına karşılık geldiği vurgulandı.
Tasfiye kapsamındaki fonların büyüklüğünün 826-891 milyar lira aralığında seyrettiği ifade edilirken, ödenecek miktarın yaklaşık 193 milyar lira olduğu kaydedildi. Kriz ortamında yerli yatırımcıların borsadan uzaklaştığına işaret edilen analizde, sadece Eylül ayında 105 bin yerli yatırımcının borsadan çıktığı bilgisi paylaşıldı.
Fon sektörü küçülürken risk primi arttı
Fon sektörünün toplam büyüklüğünde de ciddi bir daralma yaşandığı görüldü. 31 Ağustos ile 16 Eylül tarihleri arasında sektörün büyüklüğü 1.3 trilyon liradan 922 milyar liraya geriledi. Bu gelişmelerle paralel olarak ülke risk priminde artış gözlendi. Yılbaşında 204 baz puan seviyesinde olan risk primi, Eylül ayında 247 baz puana yükseldi.
Döviz rezervlerindeki değişim de dikkat çeken diğer bir veri oldu. Ağustos sonunda 188 milyar lira olan döviz rezervinin, Ekim ayının son haftasında 162 milyar liraya düştüğü aktarıldı. Ayrıca kriz sonrası mevduata dönen para miktarının 800 milyar lirayı aştığı belirtildi.
"Siyasi maliyeti ben eklemiş olayım"
Şamil Tayyar, paylaştığı teknik ve ekonomik verilerin ardından raporun sınırlarına dair önemli bir not düştü. Ekonomik göstergelerin yanı sıra krizin siyasi boyutunun raporda yer almadığını belirten Tayyar, şu ifadeleri kullandı:
"Raporda fonun siyasi maliyetinden söz edilmiyor. Onu da ben eklemiş olayım."
