Avrupa merkezli bir araştırma ekibi, denetimsiz makine öğrenmesi yöntemiyle milyonlarca sismik veriyi tarayarak büyük depremler öncesinde fay hatlarında meydana gelen gizli örüntüleri ortaya çıkardı. Çalışma kapsamında zaman, konum ve büyüklük açısından ilişkili küçük depremler "deprem aileleri" olarak sınıflandırıldı. Bu sayede fayların kırılmaya yaklaşırken sergilediği ortak davranış kalıpları analiz edildi.
Küçük depremler arasındaki etkileşim artıyor
Araştırma bulgularına göre bazı büyük depremlerden önce küçük sarsıntılar arasındaki etkileşim belirgin biçimde yükseldi. Sarsıntılar daha dar alanlarda yoğunlaşırken fay boyunca sismik gerilim boşalımı da arttı. Bu örüntüler 2023 Kahramanmaraş depremleri, 2014 Şili Iquique ve 2009 İtalya L'Aquila depremlerinden önce tespit edildi.
Her büyük deprem aynı sinyali vermiyor
2024 Japonya Noto ve 2016 İtalya Amatrice depremlerinde ise aynı sismik örüntülere rastlanmadı. Bu durum her büyük depremin aynı hazırlık sürecini izlemediğini gösterdi. Araştırmacılar, geliştirilen yöntemin belirli bir tarihte deprem olacağını öngören bir sistem olmadığını vurguladı.
Yapay zekanın fayların kritik kırılma evresine girip girmediğini gösteren karmaşık sismik örüntüleri belirleyebilmesi, gelecekte gerçek zamanlı deprem izleme ve erken risk değerlendirme sistemlerine katkı sağlayabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Çalışmanın farklı fay hatlarında ve daha fazla deprem verisiyle test edilmesi hedefleniyor.
