Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla yayımlanan 11898 sayılı karar kapsamında, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarının 2027 yılı Genel Yatırım ve Finansman Programı yürürlüğe konuldu. Düzenlemeyle kamu işletmelerinin yatırım programları, istihdam politikaları, hizmet alımları ve mali yönetimlerine ilişkin kurallar belirlendi.
Karara göre kamu işletmeleri, gelecek yıl faaliyetlerini Orta Vadeli Program ve ilgili ekonomik politikalar doğrultusunda yürütecek. Kurumların yatırım harcamalarında verimlilik, mali disiplin ve tasarruf ilkelerini gözetmesi esas olacak.
TPAO'ya 353,8 milyar, TTK'ya 3 milyar liralık yatırım hedefi
Kararın ekinde yer alan 2027 yılı mali hedeflerine göre en yüksek yatırım tutarı Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı için belirlendi. TPAO'nun gelecek yılki yatırım hedefi 353 milyar 808 milyon 640 bin lira oldu.
Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) için 122 milyar 744 milyon lira, Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ) için 75 milyar 684 milyon lira, Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ (BOTAŞ) için 70 milyar lira yatırım öngörüldü.
TCDD Taşımacılık AŞ'nin yatırım hedefi 45 milyar lira, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünün 26 milyar lira, Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii AŞ'nin (TÜRASAŞ) ise 13 milyar 594 milyon lira olarak belirlendi.
Zonguldak'ta faaliyet gösteren Türkiye Taşkömürü Kurumu için 2027 yılı yatırım hedefi 3 milyar lira olarak kaydedildi. Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAYKUR) için 300 milyon lira, Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü ve Elektrik Üretim AŞ için ise ayrı ayrı 13 milyar 500 milyon liralık yatırım hedefi belirlendi.
Personel alımlarına sınırlama getirildi
Kararda kamu işletmelerinin 2027 yılında yapabilecekleri personel alımlarına ilişkin esaslar da düzenlendi.
Buna göre kamu iktisadi teşebbüsleri, naklen personel teminiyle ihtiyaçlarını karşılayamamaları halinde, 2026 yılında ayrılan personel sayısının belirli istisnalar dışında en fazla yüzde 100'ü kadar açıktan veya naklen atama yapabilecek.
Özelleştirme uygulamaları nedeniyle nakle tabi personel arasından yapılabilecek atamalar için ise önceki yıl ayrılan personel sayısının en fazla yüzde 10'u kadar kontenjan kullanılabilecek.
Personel atama işlemleri Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşüne tabi olacak. Özel nitelik gerektiren işler, yeni üretim birimleri, AR-GE faaliyetleri ve bazı zorunlu personel ihtiyaçları için ilave atama talebinde bulunulabilecek.
Personel alımında KPSS şartı
Kamu işletmelerinin kendi sınavlarıyla gerçekleştireceği bazı personel alımlarında Kamu Personel Seçme Sınavı (KPSS) puanı esas alınacak.
Düzenlemeye göre kurumsal sınavlara çağrılacak adaylar, en az 70 KPSS puanı şartı dikkate alınarak belirlenecek. Yazılı sınavlara alınacak aday sayısı, ilan edilen kadro kontenjanının en az 10 katı olacak. Yazılı sınavın ardından sözlü veya uygulamalı sınava çağrılacak aday sayısı ise kadro sayısının üç katını aşamayacak.
İlgili mevzuattaki özel hükümler ve istisnalar saklı kalacak.
Sözleşmeli personele 3 yıl görev değişikliği sınırlaması
1 Ocak 2027 tarihinden sonra sözleşmeli personel pozisyonlarına atanacak kişilerin, belirlenen istisnalar dışında işe başlama tarihinden itibaren üç yıl geçmeden görev yaptıkları kurumdan başka bir kamu kurum veya kuruluşuna atanamayacağı hükme bağlandı.
Düzenlemede askerlik hizmetinin ardından görevine dönenler, mahkeme kararıyla yeniden işe başlatılması gereken personel ve bazı zorunlu atamalar için istisnalar da yer aldı.
ÇAYKUR'un geçici işçi alımlarına özel düzenleme
Kararda Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğünün geçici işçi ihtiyacına ilişkin özel hükümlere de yer verildi.
ÇAYKUR'un iştirakinin yüzde 100'üne sahip olduğu veya yaş çay yükleme işini yürütmek amacıyla kurulan şirkette, 31 Aralık 2026 itibarıyla toplamda en az 90 gün yaş çay yükleme işinde çalışmış ve başvuruda bulunmuş işçiler arasından noter kurasıyla geçici işçi alımı yapılabilecek.
Bu yöntemle yapılacak alımlar, karar kapsamında geçici işçi pozisyonlarına yapılabilecek toplam alım sayısının yüzde 50'sini geçemeyecek.
Hizmet alımları ve harcamalar denetlenecek
Kamu işletmelerinin 2027 yılında gerçekleştireceği hizmet alımlarında da bütçe ve personel sınırları uygulanacak. Hizmet alımı yoluyla çalıştırılacak personel sayısı ve harcama tutarları, belirlenen tavanlar doğrultusunda değerlendirilecek.
Kurumlar, hizmet alımı sözleşmelerinde yapılacak artışlar için belirlenen oranlara göre yönetim kurulu veya ilgili Bakanlığın onayını almak zorunda olacak.
İşletmelerin gereksiz giderlerden kaçınması, enerji verimliliğine yönelik önlemleri uygulaması ve mali riskleri takip etmesi de düzenlemede yer aldı.
Kamu işletmelerinin faaliyetlerinin izlenmesi amacıyla belirli dönemlerde mali ve idari raporlar hazırlanacak. Kurumların stratejik planları, yatırım hedefleri ve performans sonuçları ilgili kamu otoritelerince değerlendirilecek.
Cumhurbaşkanı Kararı'nın bazı hükümleri yayımlandığı tarihte yürürlüğe girerken, diğer hükümler 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren uygulanacak.
