Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), “Yükseköğretim Beyin Göçü İstatistikleri, 2025” raporunu yayımladı. Verilere göre, yükseköğretim mezunlarının yurt dışına çıkış oranı bir önceki yıla kıyasla artış göstererek yüzde 2,2 seviyesine yükseldi. Bu oran, istatistiklerin tutulmaya başlandığı 2015 yılından bu yana kaydedilen en yüksek değer olarak dikkat çekti.
Cinsiyet bazlı incelemelerde erkeklerde beyin göçü oranının yüzde 2,7, kadınlarda ise yüzde 1,8 olduğu görüldü. İl bazlı dağılımda İstanbul, yüzde 4 ile listenin başında yer aldı. İstanbul'u sırasıyla İzmir, Ankara, Eskişehir ve Yalova takip ederken, en düşük orana sahip il yüzde 0,2 ile Siirt oldu. Siirt'i Hakkâri, Kilis, Van ve Bitlis izledi.
Vakıf üniversitesi mezunlarında oran devlet üniversitelerinin iki katından fazla
Mezuniyet kurumu türüne göre yapılan analizde, devlet üniversitelerinden mezun olanların beyin göçü oranı yüzde 1,9 olarak hesaplandı. Buna karşın vakıf üniversitesi mezunlarında bu oran yüzde 4,4'e ulaştı. Vakıf üniversiteleri içinde tam burslu eğitim alanların göç oranı yüzde 8,6 ile zirveye oturdu. Kısmi burslularda oran yüzde 3,8, ücretli eğitim alanlarda ise yüzde 3,7 olarak gerçekleşti.
Eğitim alanlarına göre değerlendirildiğinde, bilişim ve iletişim teknolojileri yüzde 7 ile en yüksek göç oranına sahip disiplin oldu. Mühendislik, imalat ve inşaat alanı yüzde 4,8, doğa bilimleri, matematik ve istatistik ise yüzde 3 ile onu izledi. Bilişim ve iletişim teknolojilerinde erkeklerin göç oranı yüzde 8,2, kadınlarınki ise yüzde 5,1 olarak kaydedildi. En düşük oranlar ise erkeklerde tarım, ormancılık, balıkçılık ve veterinerlik alanında (yüzde 0,8), kadınlarda eğitim alanında (yüzde 0,7) gözlendi.
Lisans programları özelinde bakıldığında, moleküler biyoloji ve genetik bölümü yüzde 13,1 ile ilk sırada yer aldı. İşletme mühendisliği (yüzde 13), matematik mühendisliği (yüzde 11), elektronik mühendisliği (yüzde 10,9) ve fizik mühendisliği (yüzde 10,2) diğer yüksek oranlı bölümler oldu. Öğrenim dili açısından Fransızca eğitim alan mezunlar yüzde 10,5 ile en yüksek göç eğilimini gösterdi. Almanca (yüzde 7,5), İngilizce (yüzde 6,8) ve Rusça (yüzde 5) eğitim alanlar bunu takip etti.
Almanya en çok tercih edilen ülke konumunda
Yükseköğretim mezunlarının en fazla tercih ettiği ülke Almanya oldu. Almanya'yı yüzde 16,9 ile Amerika Birleşik Devletleri, yüzde 10,5 ile Birleşik Krallık, yüzde 8,3 ile Hollanda ve yüzde 5,2 ile Kanada izledi. Ülke tercihlerinde meslek dalları da farklılık gösterdi. Almanya'ya gidenler arasında bilgisayar mühendisleri öne çıkarken, Birleşik Krallık ve Hollanda'yı tercih edenler arasında da aynı bölüm baskındı. ABD'ye göç edenlerde elektrik-elektronik mühendisliği, Kanada'ya gidenlerde ise işletme mezunları en kalabalık grubu oluşturdu.
