Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik, 13 Kasım 2026 tarihli ve 33429 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Kamu, üniversite ve özel sağlık kuruluşlarında faaliyet gösteren diyaliz merkezlerini kapsayan yönetmelikle merkezlerin açılması, ruhsatlandırılması, denetlenmesi ve hasta kabulüne ilişkin kurallar belirlendi. 2019 yılında yayımlanan önceki yönetmelik yürürlükten kaldırıldı.
Yeni düzenlemeye göre kronik diyaliz tedavisine başlayan hastalar, en geç üç ay içerisinde böbrek nakli konusunda ayrıntılı bilgilendirilmek üzere kendilerine en yakın kamuya ait böbrek nakli merkezine yönlendirilecek. Nakil merkezlerinde hastalara canlı ve kadavradan organ nakli seçenekleri, uygunluk şartları, naklin yararları ve riskleri hakkında sözlü ve yazılı bilgi verilecek. Bilgilendirme formları hastaların dosyalarına konularak Sağlık Bakanlığının dijital kayıt sistemine işlenecek.
Organ nakline uygun bulunan hastaların ulusal bekleme listesine kaydedilmesi de zorunlu olacak. Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce tanı almış diyaliz hastaları için bu işlemlerin bir yıl içerisinde tamamlanması gerekecek.
Diyaliz merkezlerinin cihaz kapasitesine de sınırlama getirildi. Yeni açılacak merkezlerde en az 15, en fazla 25 diyaliz cihazı bulunabilecek. Mevcut merkezlerde cihaz sayısının artırılması ise Bakanlığın bölgesel planlamasına bağlı olacak. Cihaz artırımı yapacak merkezler tek seferde en fazla beş cihaz ekleyebilecek ve toplam kapasite 80 cihazı aşamayacak.
Yeni merkez açılabilmesi için bölgedeki hasta ve cihaz sayıları esas alınacak. Hedef doluluk oranının beşin altında olduğu bölgelerde yeni merkez açılmasına izin verilmeyecek. Üç yıl boyunca hasta başına cihaz kullanım oranı belirlenen sınırın altında kalan merkezlerin cihaz sayısı ise Bakanlık tarafından azaltılabilecek.
Düzenlemeyle diyaliz hastalarının tıbbi takibine ilişkin yükümlülükler de belirlendi. Hemodiyaliz, periton diyalizi veya ev hemodiyalizi tedavisi gören her hasta, ayda en az bir kez ilgili uzman hekim tarafından muayene edilecek. Hastaların tedavi planları ve ilaç reçeteleri bu değerlendirmeler doğrultusunda düzenlenecek.
Diyaliz merkezlerinde çalıştırılması gereken sağlık personeli sayısı da cihaz ve hasta kapasitesine göre belirlendi. İlk 10 diyaliz cihazı için en az iki sağlık personeli, sonraki her beş cihaz için ilave bir personel bulundurulacak. Tedavi seanslarında ise her beş hastaya en az bir diyaliz teknikeri veya sertifikalı hemşire görev yapacak.
Personel eksikliğinin tespit edilmesi halinde merkezlere 45 gün süre tanınacak. Bu sürede eksikliğin giderilmemesi durumunda hasta sayısı mevcut personel kapasitesine göre azaltılacak.
Yönetmelikte evde diyaliz tedavisine ilişkin şartlara da yer verildi. İl sağlık müdürlüğünden izin alan merkezler, hastanın talebi ve yazılı onayıyla evde hemodiyaliz hizmeti sunabilecek. Bu uygulamada her hastaya ayrı bir cihaz tahsis edilecek. Merkezlerde uzun süreli diyaliz uygulaması ise hastanın yazılı onayıyla en az yedi saat olacak şekilde gerçekleştirilebilecek.
Diyaliz tedavisinde kullanılan suyun kalite standartlarına uygunluğu da denetlenecek. Bakteriyolojik açıdan uygun olmayan su kullandığı tespit edilen merkezlerin faaliyetleri, uygun analiz sonucu alınana kadar durdurulacak. Endotoksin değerleri uygun olmayan merkezlere ise eksikliği gidermeleri için bir ay süre verilecek. Bu sürede gerekli şartları sağlayamayan merkezlerin yeni hasta kabulü durdurulacak.
Diyaliz merkezleri, tedavi gören hastaların merkeze geliş ve tedavi sonrasında evlerine dönüşlerini sağlamakla yükümlü olacak. Merkezler bu hizmeti kendi araçlarıyla sunabilecek veya taşıma şirketlerinden hizmet satın alabilecek.
Yönetmelik kapsamında ruhsatlandırma başvuruları en geç 15 iş günü içerisinde sonuçlandırılacak. Ruhsat aldıktan sonra altı ay içerisinde faaliyet izni alarak hizmete başlamayan merkezlerin ruhsatları iptal edilecek.
Düzenleme, Resmî Gazete’de yayımlandığı 13 Kasım 2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe girdi. Daha önce ruhsatlandırılmış diyaliz merkezleri ise mevcut halleriyle faaliyetlerini sürdürebilecek.
