Sağlık Bakanlığı, 14 Kasım Dünya Diyabet Günü dolayısıyla yayımladığı basın bülteninde, ülkedeki diyabet tarama ve izleme faaliyetlerine ilişkin 2026 yılı verilerini paylaştı. Hastalık Yönetim Platformu (HYP) üzerinden yürütülen çalışmalar neticesinde toplam 9,6 milyon tarama yapıldığı açıklandı.
Taramalar sonucunda 376 bin vatandaşa diyabet tanısı konuldu ve bu kişilerin düzenli izlem süreçleri başlatıldı. Aynı yıl içerisinde aile hekimleri tarafından yaklaşık 8,2 milyon izlem işlemi gerçekleştirildiği belirtildi.
Diyabet okullarında 50 binden fazla kişi eğitildi
Diyabetle yaşayan bireylerin hastalıkları konusunda bilinçlenmeleri ve tedavi süreçlerini doğru yönetebilmeleri amacıyla Bakanlık tarafından Diyabet Okulu programı uygulanıyor. Ülke genelindeki 291 diyabet okulunda; hastalık yönetimi, sağlıklı beslenme, ilaç ve insülin kullanımı, kan şekeri takibi ile fiziksel aktivite gibi konularda hasta yakınlarına ve tanı alan bireylere eğitim veriliyor.
Hekim, diyabet hemşiresi, diyetisyen, psikolog, eczacı ve sosyal çalışmacıların yer aldığı ekiplerle yürütülen bu eğitimler, katılımcıların ihtiyaçlarına göre bireysel ve interaktif yöntemlerle planlanıyor. 2026 yılında Diyabet Okulları'nda 5 binden fazla eğitim oturumu düzenlenirken, bu programlardan 50 binden fazla kişinin yararlandığı kaydedildi.
Sağlık Bakanlığına bağlı 334 sağlık tesisinde hizmet veren Diyabet Polikliniklerinde ise hastalara kişiye özel eğitimler sunuluyor. Hekim yönlendirmesiyle yapılan bu eğitimlerde insülin enjeksiyonunun doğru uygulaması, karbonhidrat tüketimi, kan şekeri takibi ve hipoglisemi veya hiperglisemi durumlarında yapılması gerekenler anlatılıyor. Bakanlık, bu kapsamda yıl içinde 52 binden fazla kişiye eğitim verildiğini duyurdu.
Dünyada 589 milyon yetişkin diyabetle yaşıyor
Bültenin küresel boyutuna değinen bölümünde, dünyada 589 milyon yetişkinin diyabetle yaşadığı bilgisi paylaşıldı. Diyabetli her 10 kişiden 4'ünün hastalığını bilmeden hayatına devam ettiği vurgulandı. Kontrol altına alınamayan diyabetin yüksek kan şekeri düzeyi nedeniyle hayati organları etkileyebileceği ve zamanla vücutta kalıcı hasarlara yol açabileceği hatırlatıldı.
Erken tanı açısından Tip 1 diyabet belirtileri arasında çocuklarda çok su içme, sık idrara çıkma, sürekli uyku hali, açıklanamayan kilo kaybı, halsizlik ve bulanık görme sayıldı. Tip 2 diyabet için ise fazla kilo, obezite, hareketsiz yaşam, sağlıksız beslenme, ailede diyabet öyküsü ve ileri yaş risk faktörleri olarak sıralandı.
Sağlık Bakanlığı, hastalığın önlenmesi ve kontrolü için sağlıklı beslenmeye dikkat edilmesi, düzenli fiziksel aktivite yapılması ve sağlıklı vücut ağırlığının korunması gerektiğini belirtti. Risk grubundaki vatandaşların belirti beklemeden aile hekimlerine başvurarak taramalarını yaptırması önerilirken, tanı alanların göz ve böbrek sağlığını korumak, diyabetik ayak gelişimini önlemek adına tedavi ve kontrollerini aksatmamaları gerektiği vurgulandı.
