Büyükşehir meclisinde VGM krizi: CHP tepki gösterdi, AK Parti eleştirdi!

GÜLPERİ TİBİN-GERÇEK HABERCİ-İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi Mart ayı olağan toplantısı birinci oturumu gerçekleştirildi. Toplantıya İzmir Büyükşehir Belediye Başkanvekili Zafer Levent Yıldır başkanlık etti. Gündem maddelerinin oylamasına geçilmeden önce söz alan CHP Grubu Sözcüsü Yağmur Yurdakul Özkan, İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne ait olmasına karşın Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne devredilen Egemenlik Binası, Meslek Fabrikası, eski gasilhane hakkında açıklamalarda bulundu. Sürece tepki gösteren Özkan, kamu ve tüzel kişilik mülkiyetindeki mülklerin vakıfların mülkiyetine geçmesinin önünü açan Aralık 2025 tarihli kanuna dikkat çekti. Yurdakul, kanun teklifinin TBMM komisyonlarında görüşüldüğü sürede düşülen şerhlere dikkat çektiği konuşmasında, “Özellikle belediyelerin taşınmazlar üzerindeki tasarruf yetkisini ve taşınmazlardan elde edecekleri ya da elde edecekleri gelirleri ortadan kaldırarak ciddi bir kaynak kaybına yol açacaktır. Yerel yönetimlerin mali özerkliğini zayıflatan, yerinden yönetim ilkesine ve kamu kaynaklarının yerel hizmetler için kullanılmasına aykırıdır. Belediyelerin gelir kaynaklarını azaltmakta ve kamu hizmeti yürütme yetkilerini azaltarak idarenin bütünlüğü ilkesine zarar vermektedir diye şerhler konuşmuştur bu kanun teklifine” ifadelerini kullandı. 
ÖZKAN: VGM İŞGALE GÖZ YUMMUŞ 
Özkan, açıklamasının devamında şunları kaydetti: 
“TBMM’de bu tartışmalar olurken, bir yandan da bizim İzmir’de bazı taşınmazlarımız belediye mülkiyetinden çıkarıldı. Gasilhane ve morg 1954 yılında bu yana belediye mülkiyetinde ve vakıflarca yapıldığına dair dosyada, vakıfların hak sahibi olacağını göstererek herhangi bir delil veya bulgu yok. Ama mazeret olarak sunulan bir metre genişliğinde 26 metre uzunluğunda ışık hakkı var. Bu pek çok apartmanda olabilecek bir şeydir. Bu gerekçe gösterilerek taşınmazın tamamı belediye mülkiyetinden tamamen çıkarılmıştır. Asliye mahkemesi ise tahliyenin durdurulmasına hükmetmiştir. Egemenlik Binası'nda da yine belediyeden vakfa devrediliyor. Fakat Egemenlik Binası 1891 yılında hizmete belediye olarak açılıyor. Yine dosyada vakıflara ait hiçbir somut delil bulunmamasına rağmen vakıflar devralmıştır. Geçenlerde belediyemiz tarafından yayımlandı arsanın da belediye arsası olduğu ve üzerine yapının da ihaleyle yapıldığı ortaya kondu. Ancak burada da tahliye edilmektedir. 
Meslek Fabrikası… Binaların üzerine Gazi Mustafa Kemal Paşa'nın, İsmet Paşa'nın ve icra vekilleri heyetinin imzalarının olduğu bir satın alma belgesi de asıldı. 1926'da satın alındığı da yayınlandı. 2007’de bir şerh olduğundan bahsediliyor bu şerh de bedel ödenerek kaldırılmış yani serbest tasarrufta. Yıllar sonra da sanki o şerh duruyormuş gibi belediyemiz oradan çıkarıldı. Oradan binlerce insan iş sahibi oldu. Ama Vakıflar Genel Müdürlüğü tahliyeye zorluyor. Belediyemiz 4 dava açıyor. Belediye tahliye tedbiri istiyor, mahkeme veriyor. Vakıflar yine itiraz ediyor. Yarın da yerinde inceleme var bununla ilgili. Torba Yasa’da ‘işgalci’ deniyor ya VGM’nin işgalcilere 5 yıl daha kira bedeliyle kalma hakkı vermesi var. Kime veriyor VGM?
Sayıstay denetimlerinde Vakıflar ile ilgili, bazı taşınmazların kira bedellerinin tahsil edilmemesi, kira süresi biten taşınmazların ihale yapılmaksızın aynı kişilere verilmesi ve idare taşınmazlarının ecrimisil karşılığı kullandırılmasına ilişkin bulgular var. İZBB’nin mülkiyetindeki taşınmazları alan ve tahliyeye zorlayan VGM, kendi mülkiyetindeki taşınmazların peşine düşmemiş, kiralarını tahsil etmemiş, işgal edilmesine göz yummuş. Ama İZBB’nin kamu hizmeti sürdürdüğü malını ısrarla tahliye etmeye çalışıyor. Yazık!” 
AK PARTİ GRUBUNDAN YANIT GECİKMEDİ 
Özkan’ın konuşmasını sonlandırmasının ardından söz alan AK Parti Grup Başkanvekili Hakan Yıldız, “5 Aralık 2025 Tarihindeki torba yasadaki CHP’li vekillerin şerhlerini okudular. Bizim bugün konu olan üç gayrimenkulümüz, bu torba yasadaki usullere mi yoksa 27 2 2008 tarihli hükümlere mi giriyor? Vakıflar kanunun ilgili maddesinde belediye özel idare tüzel kişilere ait tescilli eserlerin vakıflara tahsisini kapsayan bir kanun, 2008 yılında çıktı” dedi. Yıldız, konuşmasına şöyle devam etti: 
“Bugün konu yaptığınız 3 bina da İZbb’ye bağlı. Yani bahsettiğiniz yasaya ilgisi yok. Kaldı ki zaten gasilhanenin tapu tescili bahsettiğiniz yasadan bir yıl önce ortaya çıkmış. 2008’de yürürlükte olan bir kanun var diyor ki tüzel kişiliklere ait tescilli eserleri tarayın, bir vakıf senedi ilişkisi bulursanız hiçbir sürecin önemi olmadan vakıf adına tescil yapın. Bu 2008’den beri yürürlükte, hiçbir itirazınız yok. Uygulanan başka sizin bahsettiğiniz başka. Bir kere bu usu bakımından da esas bakımından da sakıncalı. Mecliste vakıfların gelirleri ile ilgili eleştirileri anlattılar vakıf m allarının üzerindeki işgalcileri anlattılar. 2023 Cumhurbaşkanlığı seçimlerinden sonra vakıflar genel müdürlüğü, 2023te bölge müdürlüklerine yazı yolluyor ve diyor ki tüm vakıflara ait, bakın vakıflar genel müdürlüğünün geliri vakıflardan elde edilen gelirlerden oluşur. Tüm Türkiye genelinde bir tarama yapılıyor. İzmir’e ya da Büyükşehir’e özel bir tarama yapılmıyor. 2008 yılındaki kanunun getirdiği hükümler kapsamında yapılan taramada bugün gelinen noktada 2023 itibariyle kira geliri 150 milyonken 650 milyon kira elde edilen bir duruma geliyor. Hatta biz siyaseten şu sorunu da yaşadık, vakıflar mülklerinde inanılmaz bir kira artışı yaşandı insanlar bize geldi ve vakıflar net bir şekilde güncelleme yapmaktan vazgeçmeyeceğini söyledi ve ciddi bir artış ortaya koydu. Gelirini iki yılda 5 katı artırdı. Bugün İzmir belediyelerinin, Büyükşehir de dahil olmak üzere, tam 52 tane taşınmazı vakıflara ait. Birçok ilçe belediyemiz kullanıyor, 6 tanesini de Büyükşehir belediyemiz kullanıyor. Yani sizin kullandığınız tabirle çökme, İzmir’in mallarını ele geçirme gibi anlayışımız olsaydı o 52 mal üzerinde de böyle bir irade ortaya koyardık. Bu meselenin özü bu.”
YILDIZ: VAKIFLAR PROTOKOL TEKLİF ETMİŞTİ 
Yıldız, eski gasilhanenin 2024 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne geçtiğini belirtti. O dönemde Vakıfların, İzmir Büyükşehir bürokratlarıyla alana ilişkin ortak protokol için görüştüklerini anlatan Yıldız, açıklamasında şunları kaydetti: 
“31 Aralık 2024’te gasilhane vakıflara geçince vakıflar bölge müdürlüğü gasilhaneye ziyarete gidiyor. Biz o dönem İzBBnin geçtiğimiz dönem başladığı ancak tamamlayamadığı bir yeni gasilhane binası vardı, cemil bey gelir gelmez hızlandırdı gayet de güzel oldu. Doğal olarak burayı boşalttılar. Bölge müdürlüğü gidiyor, Eşrefpaşa hastanesinin de yetkilileri orada. Vakıflar bölge müdürlüğümüz çok iyi niyetle diyor ki biz burada büyük bir aşevi planlıyoruz, d aha sonra Kızılay da devreye giriyor, ancak hastane de diyor ki ben burada morg sistemini kullanmak istiyorum. Vakıflar protokol teklif ediyor. Biz burada eski mezarlıklar daire başkanlığının kullandığı iki katlı bina ve önündeki otopark alanı belediye mülkiyetinde, gasilhane kısmı vakıflara geçti. Diyor ki bölge müdürlüğü yetkilileri bize gönderin görüşelim, biz burada bir protokol yapalım o kısmı biz alıp aş evi yapalım o kısmı da hastaneye bırakalım. Konuyla ilgili toplantılar yapılıyor. Bir genel sekreter yardımcısı katılıyor. Vakıflar burası için protokol yapmaya hazırken genel sekreter yardımcımız telefonlara çıkmamaya başlıyor. 
2024’ün sonunda tapu geçmiş, 2025’te de vakıflar burada bir ortak protokol yapma iradesini ortaya koymuştur. Vakıflar kim? Devletin değerli bir kurumu. İzBB’de bu devletin değerli bir kurumu. Devletin iki kurumunun değerli bürokratları bırakın gasilhane konusunu zaten mezarlık başında ortaksınız, birbirinizle iletişim halinde olmanız gereken bir noktada bölge müdürü birkaç kere ziyaret etmişken, karşılıklı protokol üzerinde görüşmeler yürütülürken Büyükşehir Belediyesinin bürokratları ve genel sekreter yardımcıları telefona çıkmamaya başlıyor. Ne hikmetse bu arkadaşlar yok. 2024’te bir malınız sizin iradenizle hukuka uygun olmadığını düşündüğünüz şekilde vakıflara geçti. Hiç gidip sormadınız mı bu neyin taramasıdır diye. O gün bunu müzakere etmiş olsanız, süreci karşılıklı yürütüyor olsanız bu tartışmanın tarafı olmazdınız. Meslek fabrikası bu meclis salonlarında İstanbul’daki bir özel vakfa 25 yıllığına verildi. CHP’nin oylarıyla verildi. O gün verilirken bugün binanın duvarlarına astığınız Atatürk’ün ve bakanlar kurulunun imzasını taşıyan karar neredeydi? Yok muydu? O kararı o gün yok sayan anlayışınız bugün hatırlandı mı? Bugün bu malı özel bir vakfa verilirken sesi çıkmayanların devlet kurumuna devrolması gerektiği bir noktada devrini aldıktan sonra hatırladınız, şimdi çıkıp meslek fabrikası dediğiniz zaman insan bunu hayretle izliyor. Biz o gün bu karara karşı çıktık, hatta dava açtık. Dava neticesinde biz kazandık ve karar iptal oldu. Yargıya güveneceksiniz.” 
VGM İZMİR’İN MALLARINA SAHİP ÇIKMIŞTIR 
Yıldız, değerlendirmelerini şöyle tamamladı: 
“2024’te bir yer veriyorsunuz, kurum sizinle protokol yapacak, kurumu yok sayıyorsunuz. Aynı yeri 2021’de bir tane İstanbullu vakfa verirken sesiniz çıkıyor. Sonra da basın üzerinden bir algının tarafı olmaya çalışıyorsunuz. Her şeyden önce tutarlı olmak lazım. Bu mecliste hala 2021’deki karara oy çokluğu vere CHP’li meclis üyeleri var. Nereye gitmiş bu mal? Vakıflara. Sadece İzmir’de mi gitmiş. Türkiye’nin birçok yerinde bu değişiklikler olmuş. 52 mal vakıflara aitken belediyeler kullanıyor nerede engelleme var? Egemenliğin yanındaki bina vakıflara ait, İzmir Büyükşehir Belediyesi kullanıyor. Şimdi siz Vakıfların malına mı çöktünüz? Buradan bu sonuçlar çıkmaz. Bu malların başına gelecekler 2024’te belliyken bu süreci unutan bürokratlarınızdan da hesap soracak mısınız? Protokol için ulaşılmayan o genel sekreter yardımcınıza neden telefonlara çıkmadığını soracak mısınız? Burada vakıfları hatalı gibi koymanın hesabını vicdanınıza verebilecek misiniz? Ortaya koyduğunuz kanun maddesinin hiçbir ilgisi yok. Bu kaynak belediye iştiraklerinden biri olsaydı haklıydınız ancak tekrar ediyorum ki 2008 yılındaki kanun kapsamında yapılmış. Devletin kurumlarının belediye dahil iletişim aline olmak zorunda. Vakıfları bir kere bile ne oldu diye ziyaret etmiyorsunuz. Ancak şimdi de mahkeme süreçleri yürüsün biz encebisini ödeyelim diyorsunuz. Bu yazıyı birinci hukuk müşavirliği yazdı. Müşavirliğin vakıflara böyle bir yazı yazması doğru mu? Bu yazıyı genel sekreterlik yazar. Belediyenin işleyişinin bedelini İzmirliye kesmeye hakkınız yok. Ne vakıflar İzmir’in mallarına çökmüştür, ne İzmir’in mallarını bir yerlere peşkeş çekmeye çalışmıştır, sizin geçen dönem yaptığınız gibi. Vakıflar İzmir’in mallarına sahip çıkmıştır.”