İngiltere basınında yer alan bilgilere göre, Birleşik Krallık'ın dağılma sürecini başlatmayı hedefleyen bir anlaşma yarın Galler'in başkenti Cardiff'te imzalanacak. İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda'nın yöneticileri, bağımsızlık yanlısı ortak bir cephe oluşturmak amacıyla St. David Oteli'nde düzenlenecek zirvede bir araya gelecek.
Zirveye İskoç Ulusal Partisi (SNP) lideri ve İskoçya Başbakanı John Swinney, Plaid Cymru lideri ve Galler Başbakanı Rhun ap Iorwerth ile Sinn Fein Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve Kuzey İrlanda Başbakanı Michelle O’Neill katılacak. Toplantıda ayrıca Sinn Fein Genel Başkanı Mary Lou McDonald da hazır bulunacak.
Liderler, Cardiff Körfezi manzaralı otelde gerçekleştirecekleri görüşmelerde bağımsızlık hamlesinde koordineli hareket etmenin yollarını değerlendirecek. İmzalanması beklenen mutabakat zaptının, bölgelerin kendi geleceğini tayin etme hakkına vurgu yapan bir deklarasyon içermesi öngörülüyor. Belgede ayrıca ekonomi, enerji, Avrupa ve uluslararası işbirliği alanlarında ortak çalışma prensiplerinin de yer alması planlanıyor.
Anlaşma çerçevesinde tarafların Avrupa Birliği (AB) üyeliğine ilişkin konumlarını netleştirmeleri bekleniyor. Buna göre İskoçya ve Galler'in yeni üyeler olarak, Kuzey İrlanda'nın ise İrlanda Cumhuriyeti'nin bir parçası şeklinde AB içinde yer alması hedefleniyor. Liderlerin imza töreninin ardından ortak basın toplantısı düzenlemeleri planlanıyor.
Swinney'den İngiltere Başbakanı Burnham'a sert tepki
İskoçya Başbakanı John Swinney, Birleşik Krallık'taki statükonun sürdürülebilir olmadığını belirterek Londra yönetimini eleştirdi. Swinney, İngiltere Başbakanı Andy Burnham'ın Birleşik Krallık sonrası döneme hazırlanması gerektiğini vurguladı.
Swinney, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“Ciddi bir anayasal değişimin arkasındaki ivme inkar edilemez. Andy Burnham, artık Birleşik Krallık’ın son başbakanı olarak tarihe geçeceği fikriyle yüzleşmek zorunda.”
İskoçya Başbakanı, yarınki toplantının önemine de değinerek şunları söyledi:
“Yarın Cardiff’te Büyük Britanya ve İrlanda’nın dört bir yanından ortaklarımızla daha iyi bir geleceği görüşmek için sabırsızlanıyorum. Bu da ancak bağımsızlığın getireceği yeni bir başlangıçla mümkün olabilir.”
Burnham'ın açıklamaları ve Trump'ın çıkışı
Cardiff zirvesi, İngiltere Başbakanı Andy Burnham'ın Avam Kamarası'ndaki açıklamalarının ardından gerçekleşiyor. Burnham, çarşamba günü yaptığı konuşmada Kuzey İrlanda'nın Birleşik Krallık'tan ayrılarak İrlanda ile birleşmesi için toplumsal mutabakat oluşması durumunda bunun değerlendirilebileceğini belirtmişti. Başbakan, benzer bir durumun İskoçya için de geçerli olabileceğini ima ederek yeni bir bağımsızlık referandumu ihtimalini gündeme getirmişti.
Burnham, bu açıklamalarının ertesi günü geri adım atarak İskoçya için yeni bir referandumun "söz konusu olmadığını" ifade etmişti.
Zirve ayrıca ABD Başkanı Donald Trump'ın İrlanda'nın birleşmesine yönelik sözlerinden iki gün sonra düzenleniyor. Trump, Kuzey İrlanda'nın Birleşik Krallık'tan ayrılıp İrlanda ile birleşmesinin "harika bir şey" olacağını söyleyerek, "İrlanda’nın birleştiğini görmeyi çok istediği" açıklamasında bulunmuş ve "Bunun neresi kötü olabilir?" demişti.
