Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) eski Başkan Yardımcısı Ramazan Başak, fon piyasasında yaşanan ve 401 milyar lira olarak belirtilen kazanç kaybıyla ilgili kurumun sorumluluğuna dikkat çekti. Başak, Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) 28 Ağustos tarihli rehberinin ardından MASAK'ın ilgili kurumları uyarma görevini yerine getirmemesini eleştirdi.
Başak, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“Bir yanda Bezos, MASAK’a takılmıştı. Bunu da düşündüğümüzde, şaibelerin ortaya çıktığı dönemde neden yükümlü grupları uyarmadı? ‘Şüpheli işlem bildirimi yapılmadı, haberim olmadı’ diye bir şey olmaz. Plan Bütçe Komisyonu’nda aktarılan fon vurgununda 401 milyar liralık kazancın önemli kısmı ülkede kalabilirdi. MASAK, görevini layıkıyla yapmadı”
Yasal yetkiler ve uyarı eksikliği
MASAK Başkanı'nın bankalardaki transferleri anında göremediklerini, şüpheli işlem bildirimleriyle bilgi sahibi olduklarına yönelik açıklamalarını hatırlatan Başak, mevcut sistemin yetersizliklerine işaret etti. Belirli dönemlerde ve belirli transferlerin takip edilebileceği bir sistem bulunması gerektiğini belirten eski yetkili, 5549 sayılı Kanun'un 19/A maddesine atıfta bulundu.
Başak, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Doğru. Belirli dönemlerde, belirli transferlerin takip edilebileceği sistem olmalı”
Terörizmin finansmanı ve suç gelirlerinin aklanması şüphesi durumunda işlemlerin ertelenebileceğini hatırlatan Başak, 1-16 Eylül dönemindeki ciddi emarelere rağmen aksiyon alınmamasını sorguladı. Yükümlü grupların şüpheli işlem bildirimi yapabileceğini, MASAK'ın transferi inceleyebileceğini ve sorun tespit edilmesi halinde transferin durdurulabileceğini ifade eden Başak, haksız kazançların yurt dışına veya sistem dışına çıkarılmasının önüne geçilebileceğini savundu.
Başak, “Ciddi emareler ortaya çıkınca MASAK bankaları ‘dikkatli olun’ diyerek işlemlerin ertelenmesi konusunda uyarabilirdi” açıklamasını yaptı. Mevzuatın bu imkanı tanıdığını ancak kurumun pasif bir tutum sergilediğini öne süren Başak, sorumluluk bilincine vurgu yaptı:
“Mevzuat böyle ama ‘Ben bana bildirilirse görürüm, müdahale ederim. Bildirmezse sorumluluğum yok’ diyor? O zaman, görevi layıkıyla yapmadın anlamına geliyor. Sorumlu davranmak gerekirdi. 401 milyar yurt dışına kaçırıldıysa, bu işlemlerin ertelenmesi talebinde bulunulması gerekirken, bu transfere yol açan yükümlü grupları da MASAK soruşturulmalı”
Haberde ayrıca, daha önce gündeme gelen ve Amazon kurucusu Jeff Bezos'un pasaportunun apostilli ve ıslak imzalı halinin istenmesine ilişkin bir ithalatçı firmanın şikayetine de yer verilmişti. Firmanın, "MASAK benden Amazon’un kurucusunun pasaportunun ıslak imzalı ve apostillenmiş halini istiyor. Aksi halde satış yapamazsın diyor" şeklindeki ifadeleri, denetimlerin uluslararası ticaretteki yansımaları açısından örnek gösterilmişti.
