İspanya'da ücretlerin artırılması, barınma hakkının güvence altına alınması ve hayat pahalılığıyla mücadele amacıyla düzenlenen genel greve yaklaşık 4 milyon çalışan katıldı. Son 14 yılın en kapsamlı iş bırakma eylemi olarak kayda geçen protesto, Genel İşçi Sendikası (UGT), İşçi Komisyonları (CCOO) ve Genel İşçi Konfederasyonu (CGT) başta olmak üzere sekiz sendikanın çağrısıyla gerçekleştirildi. Eyleme, artan kiralar ve tahliye tehdidi altında olan kiracı örgütleri de tam destek verdi.
Gece yarısı başlayan ve 24 saat süren grev, kamu ve özel sektörde geniş bir katılım sağladı. Emekçiler, olumsuz hava koşullarına rağmen fabrikalar ve ulaşım ağlarının önünde toplanarak üretimi ve hizmet akışını durdurdu. Sendikalar, krizin kaynağının kaynak yetersizliği değil sermayenin derinleştirdiği adaletsizlik olduğunu vurgulayarak insana yakışır ücret ve konut hakkı taleplerini öne çıkardı.
Sanayi ve ulaşımda hayat durdu
Grevin en yüksek etkisi sanayi ve lojistik sektörlerinde görüldü. Sendika verilerine göre limanlar ve otomotiv sanayisinde iş bırakma oranı yüzde 90 seviyesine çıktı. Navarra'daki Volkswagen ve Barselona'daki SEAT tesisleri dahil birçok büyük fabrikada üretim tamamen durdu. Gıda sektöründe katılım yüzde 85, atık toplama ve temizlik hizmetlerinde yüzde 82, enerji sektöründe ise yüzde 75 olarak gerçekleşti.
Katalonya bölgesinde genel katılım oranı yüzde 84'e ulaşırken, üniversitelerde eğitime yüzde 100 oranında ara verildi. Bölgedeki metal iş kolunda katılım yüzde 89, otelcilik ve konaklama hizmetlerinde yüzde 80 düzeyinde seyretti. Buna karşılık sağlık ve sosyal hizmetlerde katılım yüzde 38, posta dağıtımında yüzde 35, öğretmen kadrosunda ise yüzde 7.32 olarak kaydedildi.
Ulaşım alanında da ciddi aksamalar yaşandı. Ülke genelinde 332 uçuş iptal edilirken, uzun mesafeli tren seferlerinin yüzde 24'ü yapılamadı. Banliyö trenlerinde de yoğun aksaklıklar rapor edildi.
Gerginlikler ve gözaltılar
Eylemler sırasında polis ile göstericiler arasında zaman zaman gerginlikler yaşandı. Madrid'in Mercamadrid toptancı hali önünde toplanan bin kişilik gruba polis biber gazıyla müdahale etti. CCOO Madrid Şubesi, bir kişinin gözaltına alındığını, 13 kişinin ise tıbbi müdahale gerektirecek şekilde gazdan etkilendiğini duyurdu.
Madrid'deki üniversite kampüslerinde öğrenciler ve sendikalı emekçiler dersleri engelleyerek "Sağlık ve eğitimdeki borcunuzu ödemek istemiyoruz" sloganları attı. Ulusal polis ekiplerinin yürüyüşü engellemesi üzerine öğrenciler "Polis üniversiteden dışarı" diye bağırdı. Pamplona'da ise yollar kapatıldı, çöp konteynerleri ateşe verildi ve trafik kilitlendi.
İçişleri Bakanlığı'nın açıklamasına göre ülke genelinde 50'den fazla kişi gözaltına alındı, en az 25 kişi yaralandı. Katalonya, Madrid, Bask Bölgesi ve Endülüs'te yol kapatma eylemleri sürerken, toptancı halleri ve liman girişleri bloke edildi.
Konut krizi ve siyasi gelişmeler
Protestoların arka planında derinleşen konut krizi yatıyor. İspanya Merkez Bankası verilerine göre ülkede 750 bin konut açığı bulunuyor ve bu sayının 2028'de bir milyonu aşması bekleniyor. İspanya Gençlik Konseyi'nin raporuna göre ortalama aylık kira bedeli bin 176 avroya yükseldi; bu rakam genç bir çalışanın bütçesinin neredeyse tamamını oluşturuyor.
Madrid Kiracılar Sendikası Sözcüsü Alicia del Rio, konut modelinin rantçı bir azınlığın kâr kapısı olmaktan çıkarılana dek mücadeleyi sürdüreceklerini belirtti. Del Rio şu ifadeleri kullandı:
“Ülkedeki konut modelini baştan aşağı dönüştürene ve konutları rantçı bir azınlığın kâr kapısı olmaktan çıkarıp yaşanabilir alanlar haline getirene dek mücadeleyi sürdüreceğiz.”
Grev dalgası, Madrid'de 87 yaşındaki bir kadının tahliye sonrası hayatını kaybetmesiyle alevlenen ve haftalardır süren protestoların devamı niteliğinde. Hükümetin kira tavanı ve tahliye durdurma kararlarının parlamentoda reddedilmesinin ardından Başbakan Pedro Sanchez, 29 Kasım için erken genel seçim kararı almıştı.
