Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulunda yapılan oylama sonucunda, "öğrenci affı" olarak bilinen düzenlemeyi de içeren Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi yasalaştı. Yapılan açık oylamada 312 milletvekilinin kullandığı oyların 247'si kabul, 56'sı ret yönünde olurken 9 milletvekili çekimser kaldı. Kanun, üniversitelerden ilişiği kesilen öğrencilere yeniden öğrenim hakkı tanırken yükseköğretim kurumlarının yapısında da önemli değişiklikler içeriyor.
Akademik çalışmasını başkasına yaptıran meslekten atılacak
Yeni düzenlemeyle, kişisel emeğine dayanmayan ve başkaları tarafından ücret karşılığında veya ücretsiz olarak üretilmiş yayın ve çalışmaları akademik atama, yükselme, unvan ve derece kazanmak için kullananlar meslekten çıkarılacak. Bu fiilleri başkaları adına gerçekleştiren veya bu eylemlere aracılık edenlere de aynı ceza uygulanacak. Ayrıca, bu tür yayın veya çalışmaları kullanan, üreten veya aracılık eden kişilere 5 bin günden 20 bin güne kadar adli para cezası verilecek.
Kanun, disiplin soruşturmalarının usul ve esaslarını Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda yeniden düzenliyor. Soruşturulan kişiye gönderilecek davet yazısında hakkındaki iddialar açıkça belirtilecek ve en az yedi gün süre tanınacak. Savunma hakkı kapsamında, soruşturma evrakını inceleme imkanı da sağlanacak.
Vakıf üniversitelerine yönelik yaptırımlar yeniden belirlendi
Kanun, vakıf yükseköğretim kurumlarına yönelik idari yaptırımları ve önlemleri yeniden tanımlıyor. Kurumların fiil ve işlemlerinin ağırlığına göre uyarma, yeni program açma taleplerinin askıya alınması, kontenjan kısıtlaması, faaliyet izninin geçici olarak durdurulması ve kaldırılması gibi yaptırımlar uygulanabilecek. Faaliyet izninin geçici olarak durdurulmasına yol açan gerekçelerin üç yıl içinde ortadan kaldırılamaması durumunda, kurumun faaliyet izni tamamen kaldırılacak.
Mali yapısı eğitim faaliyetlerini sürdüremeyecek kadar bozulan vakıf yükseköğretim kurumları, garantör veya Yükseköğretim Kurulunun (YÖK) belirleyeceği aynı ildeki bir devlet üniversitesine devredilecek. Ayrıca, vakıf üniversitelerinin tam burslu öğrenci kabulünü teşvik eden düzenlemede de şartlar esnetilerek daha fazla kurumun teşvikten yararlanması hedeflendi. Teklife eklenen bir önergenin kabulüyle, bir vakıf üniversitesinin mütevelli heyetinde görev alan kişinin başka bir vakıf üniversitesinde de görev alması yaptırım kapsamından çıkarıldı. Önerge gerekçesinde, "Vakıf yükseköğretim kurumunun mütevelli heyeti veya kurucu vakfında üye olarak bulunan kişilerin başka vakıf yükseköğretim kurumunun mütevelli heyetinde veya kurucu vakfında üye olması yaptırım uygulanmasını gerektiren hallerin kapsamı dışına çıkarılmaktadır" denildi.
Emeklilik yaşını dolduran akademisyenlere sözleşmeli çalışma imkanı
Yasayla birlikte, emeklilik yaş haddini dolduran öğretim üyeleri, yükseköğretim kurumlarının görüşü ve YÖK'ün kararıyla 75 yaşını geçmemek üzere ikişer yıllık sürelerle sözleşmeli olarak çalıştırılabilecek. Bu kapsamda çalıştırılacak öğretim üyesi sayısını belirleme yetkisi Yükseköğretim Kuruluna verildi. Ayrıca Türk Cumhuriyetleri ve akraba topluluklarındaki yükseköğretim kurumlarından davet alan öğretim elemanlarına, üniversite yönetim kurulunun kararı ve Milli Eğitim Bakanlığının onayıyla üç yıla kadar aylıklı izin verilebilecek.
Azami öğrenim süresi sonunda mezun olamayan son sınıf öğrencilerine, başarısız oldukları tüm dersler için iki ek sınav veya tekrar hakkı tanındı. Ancak bu hak, ara sınıf öğrencilerini kapsamayacak. Kanun teklifinin görüşmeleri sırasında, yabancı uyruklu kontenjanında uzmanlık eğitimi görenlere döner sermaye ek ödemesi yapılmasını öngören madde ile öğretim elemanlarına güvenlik soruşturması şartı getiren madde metinden çıkarıldı.
TBMM Başkanvekili Celal Adan, teklifin yasalaşmasının ardından gündemde başka bir iş bulunmadığını belirterek, birleşimi 4 Ağustos Salı günü saat 15.00'te toplanmak üzere kapattı.
