İktisatçı Mahfi Eğilmez, enerji fiyatlarına yönelik yeni düzenlemelerin tüketiciler üzerindeki etkisini analiz etti. Eğilmez, enerji birim fiyatlarında artış yaşanmamasına rağmen destek mekanizmalarının daraltılmasının, özellikle yüksek tüketimli abonelerin ödediği tutarı artırabileceğine dikkat çekti.
Kendime Yazılar adlı blogunda “Enerji Faturalarında Yeni Dönem” başlıklı yazısında konuyu değerlendiren Eğilmez, kış ayları öncesinde tüketicilerin sadece birim fiyatlara değil, devlet desteğinin hangi grupları kapsadığına da odaklanması gerektiğini vurguladı. Eğilmez, enerji fiyatlarının doğrudan artırılması ile devlet desteğinin azaltılması arasındaki farkı şu şekilde açıkladı:
“Burada dikkat edilmesi gereken nokta, enerji fiyatlarının doğrudan artırılması ile devlet desteğinin azaltılması arasındaki farktır. Birincisinde enerjiye uygulanan fiyat yükseltilirken ikincisinde tüketicinin ödediği fiyat, destek kapsamının daraltılması nedeniyle artmaktadır.”
Elektrikte yıllık limit 3 bin kilovatsaate düşüyor
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun (EPDK) 30 Ekim 2026 tarihli kararıyla mesken aboneleri için uygulanan yıllık son kaynak tüketim limiti yeniden belirlendi. Daha önce 2025 yılı için 5 bin, 2026 yılı için ise 4 bin kilovatsaat olarak belirlenen sınır, 1 Ocak 2027’den itibaren 3 bin kilovatsaate indirildi.
Bu sınır, aylık ortalama yaklaşık 250 kilovatsaatlik tüketime karşılık geliyor. Düzenlemeden yaklaşık 6,5 milyon mesken abonesinin etkilenmesi öngörülüyor. Mahfi Eğilmez, bu kitlenin toplam abonelerin yüzde 14,7’sini oluşturduğunu ifade etti.
Yıllık tüketim limitini aşan aboneler derhal yeni tarifeye geçmeyecek. İkili tedarik anlaşması bulunmayan abonelere, limitin aşıldığı ayı takip eden üçüncü ayın ilk gününden itibaren yüksek tüketimli tüketiciler için belirlenen son kaynak tedarik tarifesi uygulanacak. Eğilmez, bu geçiş sürecine ilişkin örnek verdi:
“Eğilmez, örnek olarak 2026 içinde 3 bin kilovatsaatlik sınırı ekim ayında aşan bir abonenin 1 Ocak 2027’den, aralık ayında aşan bir abonenin ise 1 Mart 2027’den itibaren yeni tarifeye tabi olabileceğini ifade etti.”
Doğal gazda illere göre değişen kademeli sistem
Doğal gaz piyasasında ise 4 Nisan 2026’da yürürlüğe giren kademeli fiyat uygulaması devam ediyor. Konut aboneleri tüketim miktarlarına göre iki gruba ayrılırken, ilk kademede devlet desteği sürüyor; ikinci kademede ise yüksek tüketimli aboneler farklı bir tarifeyle karşılaşıyor.
Botaş tarafından belirlenen tüketim sınırları illere ve aylara göre değişiklik gösteriyor. Mahfi Eğilmez’in paylaştığı verilere göre kasım ayı için İstanbul’da sınır 136,01 metreküp, Ankara’da 283,78 metreküp, İzmir’de ise 67,97 metreküp olarak belirlendi. Aralık ayında bu sınırlar İstanbul için 259,35 metreküpe, Ankara için ise 420 metreküpe yükseliyor.
Türkiye’deki iklim koşulları ve ısınma ihtiyacının bölgelere göre farklılık göstermesi bu uygulamanın temel gerekçesi olarak sunuluyor. Ancak ilgili ay için belirlenen sınırın aşılması durumunda faturalarda belirgin artışlar yaşanabileceği uyarısı yapılıyor.
Eğilmez, desteklerin kamu maliyeti üzerindeki yüküne de değinerek uluslararası enerji fiyatları, döviz kuru ve enerji ithalatının sübvansiyon maliyetini artırabildiğini kaydetti. Tüketim miktarının hanelerin gelir düzeyini her zaman doğru yansıtmadığını belirten Eğilmez, büyük evlerde yaşayan kalabalık aileler, yalıtımı yetersiz konutlarda oturan düşük gelirli haneler veya soğuk bölgelerde yaşayan vatandaşların yüksek tüketim nedeniyle destek kapsamı dışına çıkabileceğini ifade etti.
Enerji tasarrufunun ekonomik açıdan gerekli olduğunu ancak destek politikalarının yalnızca tüketim miktarına dayandırıldığında sosyal etkilerin gözden kaçabildiğini savunan Eğilmez, hanelerin ödeme gücü ve konutların enerji verimliliğinin de dikkate alınması gerektiğini belirtti.
