Anayasa Mahkemesi (AYM) Genel Kurulu, 29 Eylül 2026 tarihli toplantısında 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun 89. maddesinin ikinci fıkrasına yönelik yapılan itiraz başvurularını karara bağladı. Mahkeme, altı farklı idare mahkemesinden gelen başvuru arasından Ankara 3. İdare Mahkemesi'nin talebini usul yönünden uygun bularak esastan incelemeye aldı.
Genel Kurul, Ankara 25. İdare Mahkemesi'nin E.2026/229, E.2026/234, E.2026/236 ve E.2026/237 sayılı dört başvurusu ile Ankara 15. İdare Mahkemesi'nin E.2026/232 sayılı başvurusunu usulden reddetti. Ret kararlarının gerekçesi olarak 6216 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri uyarınca başvuruların yöntemine uygun bulunmaması gösterildi. Bu retler, söz konusu kuralın Anayasa'ya uygun olduğu anlamına gelmiyor; mahkeme sadece usuli eksiklikleri tespit etti.
Esas incelemeye alınan Ankara 3. İdare Mahkemesi'nin E.2026/243 sayılı dosyası, daha önce gündeme gelen Ankara 7. İdare Mahkemesi'nin E.2025/214 sayılı başvurusuyla birleştirildi. Böylece norm denetiminin ikinci aşamasına geçilerek kuralın Anayasa'ya aykırılığı tartışılacak. Raportörün hazırlayacağı esas inceleme raporunun ardından Genel Kurul iptal veya ret yönünde nihai kararını verecek.
Kıdem tazminatı şartı kimleri etkiliyor
İptali istenen 89. maddenin ikinci fıkrası, mülga 2829 sayılı Kanun kapsamında hizmetleri birleştirilerek aylık bağlanan kişileri kapsıyor. Bu kişiler, memuriyette geçen çalışmalarının 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14'üncü maddesinde belirtilen kıdem tazminatına hak kazanma şartlarına uygun olarak sona ermiş olması durumunda ikramiye alabiliyor. Söz konusu şart, 17 Ocak 2012 tarihli ve 6270 sayılı Kanun'la mevzuata eklendi.
Düzenleme özellikle memurluğun yanı sıra Sosyal Sigortalar Kurumu (SSK) veya Bağ-Kur hizmeti bulunan ve hizmetlerini birleştirerek emekli olanları etkiliyor. Memuriyetten kanun hükmünde kararname (KHK) ile veya disiplin cezasıyla ayrılanlar, ayrıca memurluktan istifa edip özel sektöre geçenler, kıdem tazminatı şartlarını sağlayamadıkları için memurluk sürelerine ilişkin ikramiyelerinden yararlanamıyor. Buna karşın tüm hizmeti Emekli Sandığı'nda geçen kişiler, görevden çıkarılmış olsalar dahi ikramiye hakkına sahip.
AYM daha önce 2009 ve 2011 yıllarında benzer "son defa Emekli Sandığı'na tabi görevden emekliye ayrılma" şartlarını iptal etmişti. Ancak kıdem tazminatı şartına karşı açılan davalar 2012'de reddedilmişti. Anayasa'nın 152. maddesi gereği, esasa girilerek verilen ret kararlarından sonra on yıl boyunca aynı hükme itiraz edilememesi kuralı, 2013'te yayımlanan karar nedeniyle 2023'te sona erdi.
Mahkeme, 25 Şubat 2025'te Fikret Aslan'ın bireysel başvurusunda mülkiyet hakkı ve eşitlik ilkesinin ihlal edildiğine hükmetti. 7 Ağustos 2025 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan bu kararın ardından Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) iki ayrı kanun teklifi sunuldu. Tekliflerden biri kıdem tazminatı şartının kaldırılmasını, diğeri ise 89. maddenin ilgili fıkralarının yeniden düzenlenmesini öngörüyor ancak bu teklifler henüz yasalaşmadı.
