Anayasa Mahkemesi (AYM), tüzel kişiliği kaldırılan Çalış Belediyesi'nde 2002-2014 yılları arasında görev yapan memurların eksik ödenen maaş alacaklarının tahsili sürecinde yaşadığı hukuksal engeli ihlal olarak değerlendirdi. Yüksek Mahkeme, idari yargı mercilerinin açılan davaları "süre aşımı" gerekçesiyle reddetmesini, Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan mahkemeye erişim hakkının ihlali saydı.
Resmi Gazete'de yayımlanan karara göre, söz konusu memurlar ödenmeyen maaş ve faiz alacaklarını tahsil etmek amacıyla 2014 yılında Çalış Belediyesi aleyhine ilamsız icra takibi başlatmıştı. Bu süreç devam ederken belediyenin tüzel kişiliği sonlandırılarak mal varlığı, alacak ve borçları Haymana Belediye Başkanlığı'na devredildi. Haymana İcra Müdürlüğü de borçlu sıfatıyla Haymana Belediyesini kaydetti ve borçların ödenmesi gerektiğini bildirdi.
Belediyenin itirazı üzerine ise 694 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) uyarınca icra takiplerinin düşmesine karar verildi. Takibin düşmesinin ardından memurlar idare mahkemelerinde dava açtı. Ancak mahkemeler, başvurucuların icra takibi başlattığı tarihi idareye başvuru tarihi olarak kabul etti. Bu tarihe göre süresinde olan alacakların ödenmesine, süresi dolanlar için açılan davaların ise süre aşımına uğradığına hükmedildi.
İdari yargının yorumu ölçüsüz bulundu
Memurların bu kararlar üzerine Anayasa Mahkemesi'ne yaptığı bireysel başvuruyu inceleyen Yüksek Mahkeme, idari yargıdaki uygulamanın hak arama hürriyetini kısıtladığını tespit etti. AYM, kararın gerekçesinde idare mahkemelerinin dava açma süresinin başlangıcını belirlerken öngörülebilir olmayan bir yorum yaptığını vurguladı.
KHK düzenlemeleri öncesinde idari yargı kapsamındaki alacaklar için ilamsız icra yoluna gidilebildiği ve somut olayda borca itiraz edilmeyerek takiplerin haciz aşamasına kadar ilerlediği belirtilen kararda, mahkemelerin bu hususları dikkate almadığı ifade edildi. AYM, idari yargının süreye ilişkin katı yorumunun başvurucular üzerinde ağır bir külfet oluşturduğunu belirtti.
Yüksek Mahkeme, konuya ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu:
“Sonuç olarak başvurucuların mahkemeye erişim hakkına yönelik müdahalenin ölçüsüz olduğu kanaatine varılmıştır. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.”
