Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye’nin yapay zeka alanındaki stratejik yol haritasını ve 2026-2030 dönemini kapsayan eylem planının detaylarını kamuoyuyla paylaştı. Bakan Kacır, teknolojinin insan odaklı geliştirilmesi gerektiğine vurgu yaparak, yapay zeka sistemlerinde yetki devrinin mümkün olduğunu ancak sorumluluğun insanda kalması gerektiğini belirtti.
Planın "Farkında ol, faydalan, inşa et ve yön ver" dört ana ekseni üzerine kurgulandığını aktaran Kacır, ülkenin bu teknolojide öncü konuma gelmesini amaçladıklarını dile getirdi. Hedefler arasında 10 bin ileri düzey uzman ve 100 bin profesyonelin yetiştirilmesi ile en az 2 bin kamu veri setinin araştırmacıların erişimine açılması bulunuyor.
Bakan Kacır, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“Yapay zekaya yetki devredebiliriz, ancak sorumluluğu devredemeyiz.”
Veri merkezi kapasitesi 1 gigavata ulaşacak
Güçlü bir hesaplama altyapısının yapay zeka gelişimi için kritik olduğunu belirten Bakan Kacır, 2030 yılına kadar Türkiye’nin veri merkezi kapasitesini en az 1 gigavata çıkarmayı hedeflediklerini açıkladı. Bu altyapı dönüşümü için veri merkezleri, bulut bilişim ve yapay zekâ alanında özel sektör öncülüğünde en az 10 milyar dolarlık yatırımla hareketlenmeyi planladıklarını kaydeden Kacır, HIT-30 Programı ile bu yatırımların hızlandırılacağını ifade etti.
Türkçe büyük dil modeli BİLGE hakkında da bilgi veren Bakan Kacır, modelin ilk sürümünün yakında geliştiricilerin kullanımına sunulacağını duyurdu. Kacır, BİLGE’nin yerel ekosistem için yeni üretken yapay zekâ uygulamalarına olanak tanıyacağını ve teknolojik bağımsızlığı güçlendireceğini vurguladı.
Güvenli kullanım çerçevesinde Yapay Zeka Etik Kurulu’nun kurulacağını belirten Kacır, kurulun mahremiyet, ayrımcılığın önlenmesi ve çocuk güvenliği konularında rehberlik edeceğini söyledi. Risk temelli bir düzenleme yaklaşımını benimseyeceklerini belirten Bakan, yüksek etkili uygulamalarda daha güçlü güvenceler ve etkin insan denetimi öngördüklerini kaydetti.
Türkiye’nin mevcut kazanımlarına da değinen Kacır, eğitim programları sayesinde bugüne kadar 82 bin üniversite öğrencisine yapay zekâ becerisi kazandırıldığını bildirdi. Ulusal süper bilgisayar altyapısından 9 bin araştırmacının yararlandığını belirten Bakan, Dijital Avrupa Programı ve EuroHPC aracılığıyla araştırmacılar ile girişimlere Avrupa’daki önde gelen süper bilgisayarlarda 100 milyon dolar değerinde hesaplama kaynağına ücretsiz erişim sağlandığını sözlerine ekledi.
Kacır, yapay zekanın küresel yönetişimine ilişkin olarak dezenformasyon ve algoritmik ayrımcılık gibi tehditlere karşı uluslararası iş birliğinin şart olduğunu vurguladı. Türkiye’nin G20, OECD, UNESCO, Türk Devletleri Teşkilatı ve Birleşmiş Milletler nezdindeki çalışmalarına katkı sunduğunu hatırlatan Bakan, tüm ülkelerin yapay zekanın geleceğini belirleyecek kurallarda etkin söz hakkına sahip olması gerektiğini belirtti.
Bakan Kacır, yapay zekayla şekillenen geleceği bir emanet olarak nitelendirerek, gelecek nesillere güçlü teknolojilerin yanı sıra bu sistemleri sorgulama özgürlüğü ve hesap verebilir kurumlar bırakılması gerektiğini ifade etti.
