Türkiye'de sosyal medya platformlarında çocukların korunmasına yönelik yeni düzenleme takvimi netleşti. 15 yaşını doldurmamış bireylerin yeni hesap oluşturması engellenecek, mevcut hesaplar için ise e-Devlet üzerinden ücretsiz doğrulama yapılması gerekecek.
"Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik" çerçevesinde yürütülecek uygulamada, sosyal ağ sağlayıcılarının 15 yaş altı çocuklara hizmet sunması yasaklanacak. 15 ile 18 yaş arasındaki kullanıcılar için ise yaş gruplarına uygun güvenlik ve gizlilik protokolleri devreye alınacak.
Yeni ve mevcut hesaplar için farklı takvimler
Uygulama, 1 Kasım tarihi itibarıyla sadece yeni kayıt olacak hesaplar için geçerli olacak. Hesap oluşturma aşamasında yapılacak yaş kontrolünde 15 yaşını doldurmadığı tespit edilenlerin talepleri reddedilecek. Daha önce açılmış hesapların durumuna ilişkin olarak ise vatandaşlara 31 Mart 2027 tarihine kadar süre tanındı. Bu geçiş dönemi nedeniyle, acil doğrulama yapılmazsa hesabın hemen kapanacağı yönündeki iddialar gerçeği yansıtmıyor.
Yaş doğrulama işlemi yalnızca e-Devlet Kapısı veya resmi e-Devlet mobil uygulaması üzerinden alınan belirteçle gerçekleştirilebilecek. Vatandaşlardan bu işlem için herhangi bir ücret ödemeleri istenmeyecek. Ayrıca ebeveynlere, çocuklarının hesap ayarlarını, ekran sürelerini ve finansal işlemlerini yönetebilecekleri kontrol panelleri sunulacak.
Dolandırıcılara karşı siber güvenlik uyarısı
Düzenlemenin yarattığı hassasiyeti fırsata çevirmek isteyen siber dolandırıcılar, "Hesabınız kapatılacak" veya "Yaş doğrulamanızı hemen yapın" gibi tehditkar ifadeler içeren sahte mesajlarla kişisel verileri ele geçirmeye çalışıyor. Siber Güvenlik Başkanlığı, resmi kamu hizmetlerini taklit eden sahte internet adreslerine erişim engeli uygulanırken vatandaşları da tedbirli olmaya çağırdı.
Yetkililer, tarayıcı adres çubuklarının dikkatle kontrol edilmesini, farklı uzantılı veya yanıltıcı karakterler içeren linklere tıklanmamasını istedi. SMS, e-posta veya sosyal medya üzerinden gelen bağlantıların kullanılmaması; e-Devlet şifresi, SMS kodları ve banka kartı bilgilerinin hiçbir şekilde paylaşılmaması gerektiği vurgulandı. Telefonla arayarak yaş doğrulama bahanesiyle ücret veya şifre isteyen şahıslara karşı da teyit mekanizması işletilmesi öneriliyor.
6-15 yaş grubunda kullanım oranı yüksek
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre ülkede yaklaşık 64 milyon aktif sosyal medya kullanıcısı ve 330 milyon aktif hesap bulunuyor. Dijitalleşme araştırmalarında 6-15 yaş aralığı ayrı bir kategori olarak incelendiğinde, bu grupta yaklaşık 12 milyon çocuk yer alıyor.
Bu yaş grubundaki sosyal medya kullanım oranının yüzde 66,1 olması, yaklaşık 7 milyon 932 bin çocuğun platformlarda aktif olduğunu gösteriyor. Platform bazlı dağılımda Instagram yüzde 41,5 ile ilk sırada yer alırken, TikTok yüzde 26,2, Facebook yüzde 9,5 ve X ise yüzde 4,9 oranında tercih ediliyor. Dört ana platformdaki toplam hesap sayısı yaklaşık 10 milyona ulaşıyor. Ancak bu rakamların tekil çocuk sayısını değil toplam hesap adedini temsil ettiği ve 15 yaşını doldurmuş çocukları da kapsadığı belirtiliyor.
