Fevzi Efe SEKİTMEZ/GERÇEK HABERCİ- Ege Genç İş İnsanları Derneği (EGİAD) Think Tank bünyesinde üniversite akademisyenleri tarafından hazırlanan ve eylül ayında yayımlanan "Yaratıcı Yıkım Sürecinde İzmir" raporu, kentteki işgücü krizini resmi verilerle belgeledi. TÜİK 2024 ve 2025 verilerine dayanılarak hazırlanan araştırma, İzmir'de istihdam uçurumunun özellikle gençler ile kadınlar aleyhine derinleştiğini ortaya koydu. Raporun bulgularına göre, İzmir'de gençler çalışmak için işgücü piyasasına Türkiye ortalamasının üzerinde katılım gösterse de aradıkları işi bulamıyor. Habitat Derneği'nin araştırmasına da atıf yapılan raporda bu karamsar tablo, "İş arayan gençlerde yaşam memnuniyetinin yüzde 27'ye düştüğü görülmektedir" ifadeleriyle vurgulandı.
İzmir’de Her Beş Gençten Biri İşsiz
İzmir'de 15-24 yaş grubundaki gençlerin işgücüne katılım oranı yüzde 52 ile yüzde 47,8 olan Türkiye ortalamasını geride bırakıyor. Ancak bu talebe rağmen kentteki genç işsizlik oranı yüksek seyrediyor. Raporda bu çelişki doğrudan şu verilerle aktarıldı: "İzmir'de 15-24 yaş gençlerde işgücüne katılım oranı yüzde 52,0 iken, genç işsizlik oranı yüzde 21,3 ile Türkiye ortalamasının (yüzde 16,0) 5,3 puan üzerindedir." Öte yandan rapora göre, tüm Türkiye genelinde "ne eğitimde ne istihdamda olan (NEET) gençlerin oranı 2025 yılı itibarıyla yüzde 23,3 olup genç erkeklerde yüzde 16,3, genç kadınlarda ise yüzde 30,9 seviyesindedir."
Sistem Kadının Diplomasını Hiçe Sayıyor
Raporda, eğitimli kadınların yaşadığı istihdam krizi de öne çıktı. Toplam tabloya bakıldığında kentte her üç kadından ikisi işgücü piyasasının dışında tutuluyor. Hazırlanan çalışmada bu eşitsizlik, "İzmir'de erkeklerde işgücüne katılım yüzde 65,9, kadınlarda yüzde 34,9'dur; istihdam oranı erkeklerde yüzde 59,6, kadınlarda yüzde 28,8'dir; işsizlik ise erkeklerde yüzde 9,5, kadınlarda yüzde 17,5'tir" şeklinde ifade edildi. Veriler, üniversite mezuniyetinin de eşitsizliği kırmadığını gösterdi: "Üniversite mezunu kadınlarda işsizlik yüzde 17,2 iken erkeklerde yüzde 7,6'dır."
Genç Kadınlarda İşsizlik Yüzde Otuz Beş
Cinsiyet eşitsizliği genç nüfusta daha yakıcı hissediliyor. Raporda, "Genç kadın işsizliği yüzde 34,9 ile genç erkek işsizliğinin (yüzde 16,9) iki katından fazladır" tespitiyle ele alınmakta. Üstelik bakım yükü ve evlilik, kadınları çalışma hayatından hızla koparıyor. Medeni durumun iş yaşamına etkisi çalışmada şu çarpıcı oranlarla yer buldu: "Evli erkeklerde istihdam yüzde 73,0 iken evli kadınlarda yüzde 31,4'tür. Hiç evlenmemiş kadınlarda ise bu oran yüzde 40,1'dir." Aynı medeni durumdaki erkek ve kadınlar arasındaki bu derin uçurum, bakım yükünün tek taraflı faturasını gözler önüne seriyor.
