Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yukarı yönlü revize ederken temel gerekçe olarak küresel çatışmaları ve enerji fiyatlarındaki belirsizliği gösterdi. Ancak doğrudan savaşın içinde yer alan veya yaptırım baskısı altındaki ülkelerin resmi istatistikleri, Ankara'daki yüksek fiyat artışının dışsal şoklardan ziyade iç dinamiklerle ilişkili olabileceği yönündeki eleştirileri güçlendirdi.
Karahan, Enflasyon Raporu sunumunda 2026 yıl sonu tahminini yüzde 29,5'e çıkardıklarını duyurdu. Yıl sonu enflasyonunun 2027'de yüzde 21'e, 2028'de yüzde 13,5'e ve 2029'da yüzde 9'a gerileyeceğini, orta vadede ise yüzde 5 hedefinde istikrar kazanacağını öngördüklerini belirtti.
Karahan, tahminlerdeki güncellemeye ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“Tahminlerdeki güncellemede, savaş kaynaklı gelişmeler belirleyici oldu. Savaşın seyrine ilişkin belirsizliklerin sürmesi ve enerji fiyatlarının, bir önceki rapor dönemine kıyasla daha uzun süre yüksek kalacağı beklentisi, enflasyon tahminlerini yukarı yönlü etkiledi.”
Savaşan ülkelerde tek haneli oranlar dikkat çekti
TCMB yönetiminin enflasyon artışı için işaret ettiği jeopolitik gerilimlerin merkezindeki ülkelerin verileri, bankanın gerekçesiyle tezat oluşturuyor. Ortadoğu'daki sıcak çatışmaların tam göbeğindeki İsrail'de Eylül 2026 itibarıyla yıllık enflasyon yüzde 1,6 seviyesinde gerçekleşti.
Küresel aktörlerden ABD'de ise Ekim 2026 verisi teknik bir kesinti nedeniyle tam açıklanamadı. Ancak Eylül 2026'da yüzde 3,7 olarak kaydedilen yıllık oran ve önceki aylardaki seyir, enflasyonun düşük tek hanelerde istikrarlı kaldığını gösteriyor. Batı'nın ağır yaptırımları altında savaş ekonomisi yürüten Rusya'da da Eylül 2026'da yıllık enflasyon yüzde 6,35 olarak açıklandı.
Topraklarında yıkıcı bir savaşın sürdüğü Ukrayna'da bile Ekim 2026 yıllık enflasyonu yüzde 11,0 düzeyinde kaldı. Uluslararası ambargolarla boğuşan İran ise bölgedeki istisnai tabloyu oluşturarak Ekim 2026'da yüzde 88,7'lik yüksek bir oran kaydetti.
İran hariç tutulduğunda; İsrail, ABD, Rusya ve Ukrayna'nın enflasyon oranlarının toplamı yüzde 22,65 seviyesinde kalıyor. Bu rakam, TCMB'nin 2026 sonu için öngördüğü yüzde 29,5'lik hedefin oldukça altında bulunuyor.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in 2027 bütçe sunumunda yaptığı "Jeopolitik şoklar yaşanmamış olması halinde enflasyon 7 puan daha düşük gerçekleşecekti" açıklaması da benzer bir tartışmayı beraberinde getiriyor. TÜİK'in açıkladığı son yüzde 29,77'lik resmi enflasyondan Şimşek'in belirttiği 7 puanlık jeopolitik pay düşüldüğünde ortaya çıkan yüzde 22,77'lik oran, savaşan dört ülkenin toplam enflasyonunu yine de aşıyor.
