PKK'nın silah bırakmasını ve örgütsel varlığını sona erdirmesini hedefleyen düzenleme, muhalefetin usul itirazları arasında komisyon gündemine alındı. Teklifin ilk imza sahipleri metni "tarihi mutabakat" ve "başlangıç noktası" olarak tanımlarken, CHP desteğini açıkladı.
Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi'nin görüşmeleri saat 15.35'te başladı. Komisyon salonu toplantıdan yalnızca 15 dakika önce açıldı. Kapıda bekleyen milletvekilleri ve gazeteciler, salonun yetersiz kapasitesi nedeniyle izdiham yaşadı. Kısa sürede dolan salonda havalandırmanın yetersiz kalması üzerine pervaneler getirildi.
Usul tartışması ve Öcalan gerilimi
Muhalefet milletvekilleri toplantının daha büyük bir salona alınmasını talep etti. TBMM Adalet Komisyonu Başkanı ve AK Parti Milletvekili Cüneyt Yüksel, görüşmelerin başka bir salonda yapılamayacağını bildirdi. Yüksel, açılış konuşmasında teklifin bir af düzenlemesi olmadığını ve mahkûmiyet hükümlerini ortadan kaldırmayacağını ileri sürdü.
İYİ Parti Grup Başkanvekili Uğur Poyraz'ın, Komisyon Başkanı Yüksel'e yönelik "Konuşmanızda Öcalan'a teşekkür etmeyi unuttunuz" sözleri salonda tansiyonu yükseltti. Tüm itirazlara karşın toplantı, AK Parti Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül'ün konuşmasıyla devam etti.
Gül, sürecin bir pazarlık ürünü olmadığını belirterek teklifi imza sayısı itibarıyla "tarihi mutabakat" olarak nitelendirdi. Komisyondaki bazı isimler, milletvekillerinin kanun teklifine görmeden imza attığını anımsattı.
Teklifin ilk imza sahiplerinden MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, düzenlemenin yasalaşmasıyla "terörün tarihin karanlığına gömüleceğini" söyledi. Yıldız şu ifadeleri kullandı:
"Terörsüz Türkiye süreci ile ilgili beyanda bulunurken hukuki ve siyasi kavram setlerini dikkatli kullanmalıyız. Türk milletinin bütünlüğünü hedef alan her türlü söylemenin MHP tarafından reddedildiği 57 yıldır bilinmektedir."
Yıldız'ın PKK'nin silah bıraktığına yönelik açıklamasına bazı milletvekilleri "Hani nerede silahlar?" diye sordu. "İstiyorlar ki birbirimize küselim, bekliyorlar ki evlatlarımızın bayraklarına sarılı tabutlarını omuzlarımızda taşıyalım" sözleri de salonda karışıklığa yol açtı. İYİ Partililerin "Bunu kim ister?" sorusu üzerine Yıldız, provokasyonlara izin verilmeyeceğini kaydetti.
DEM Parti ve CHP'den destek mesajları
Teklifin bir diğer ilk imza sahibi DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç, "tarihi bir eşikte olunduğunu" belirterek milletvekillerine "Gelin, yeni bir demokrasi mücadelesinin kapısını birlikte aralayalım" çağrısında bulundu. Kürt sorunun kalıcı olarak çözülmesinin ülkedeki herkesin ortak sorunu olduğunu kaydeden Kılıç, kanun teklifinde eksik unsurlar bulunduğunu ancak bunların teklifin önemini gölgelememesi gerektiğini dile getirdi. Kılıç, yasa teklifini "başlangıç noktası" olarak değerlendirdi.
CHP Milletvekili İnan Akgün Alp ise süreci "Cumhuriyet'in demokrasi ile taçlandırılması" olarak tanımladı. Sürecin TBMM merkezli yönetilmesini "kırmızı çizgi" olarak tarif eden Alp, CHP'nin yasaya destek vereceğini açıkladı.
Kanun teklifine göre, PKK ve kontrolü altındaki tüm örgütsel yapıların fiili varlığını sona erdirdiği ve silahsızlandığı güvenlik kurumlarınca tespit edilecek, bu durum Milli Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilecek. Düzenleme; örgütü kurma, yönetme, üye olma, bilerek ve isteyerek yardım etme ve örgütün propagandasını yapma suçlarını kapsayacak.
Kasten öldürme suçu işleyenler ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suç işleyen örgüt üyeleri yasadan yararlanamayacak. Kanun kapsamına giren ve mevcutta soruşturma ile kovuşturmaları bulunan kişiler, dosyalarının bulunduğu mercilerde yargılanmaya devam edilecek.
Örgütün faaliyetleri kapsamında veya lehine suç işleyenlerin soruşturma ve kovuşturma süreçlerine erteleme getirilecek. Üst sınırı 15 yıl veya daha az cezayı gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar beş yıl, üst sınırı 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülenler ise 10 yıl süreyle ertelenecek. Erteleme kararı soruşturma aşamasında Cumhuriyet Savcısı, kovuşturmada ise yargılamayı gerçekleştiren mahkeme tarafından verilecek. Erteleme süresi içinde zamanaşımı işlemeyecek.
Örgütün faaliyeti kapsamında veya lehine işlenen suçlardan toplam 15 yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm olan hükümlülerin cezalarının infazı beş yıl süreyle ötelenecek. Toplam 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olanların cezalarının infazı ise 10 yıl süreyle ve infaz hâkiminin kararıyla ertelenebilecek. Erteleme kararları oluşturulacak Kurul tarafından dönemsel olarak değerlendirilecek. Kurul gerekli görmesi halinde hak yoksunluğunun tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasını ilgili mercilerden talep edebilecek.
Teslim ve silahsızlanmaya yönelik ayrı bir genelge hazırlanacak. Yürütülecek çalışmalar Millî Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı koordinesinde olacak. Kanundan yararlanmak isteyenler, Milli Güvenlik Kurulu Kararı'nın Resmî Gazete'de yayımlanmasının ardından altı ay içinde yazılı başvuru yapabilecek.
