Okulların açılmasıyla birlikte okulöncesi ve ilkokul çağındaki öğrencilerde görülen uyum süreci, yalnızca çocukları değil aileleri de etkiliyor. Uzmanlar, velilerin yaşadığı stresin çocukların okula adaptasyonunu doğrudan şekillendirebildiğine işaret ediyor.
Çocukların sözlü ifadelerden önce ebeveynlerinin duygusal durumlarını analiz ettiğini vurgulayan Çocuk Gelişimi Uzmanı Elanur Buğçe Oral, bu süreçte velilerin kendi içsel kaygılarını fark etmelerinin kritik olduğunu belirtti. Oral, okula başlamanın çocuk için evden ayrılma anlamına gelirken ebeveynler için de önemli bir değişim dönemi olduğunu ifade etti.
Ebeveyn kaygısının çocuk üzerindeki yansımaları
Çocuk üzerindeki doğrudan kontrolün azalmasının velilerde koruma ve yeterlilik endişelerini artırabildiğini aktaran Oral, bu durumun ebeveynin kendi çocukluk travmalarını da harekete geçirebileceğini söyledi. Bazı durumlarda velilerin verdiği tepkinin şiddetinin, çocuğun yaşadığı gerçek durumdan daha büyük olabildiğine dikkat çeken uzman, üzülme ve özlemenin doğal olduğunu ancak bu duyguların davranışları yönetmemesi gerektiğini savundu.
Elanur Buğçe Oral, konuya ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu:
“Çocuklar ebeveynlerinin söylediklerinden önce onların duygularını okurlar.”
Günün iş akışına odaklanamama veya çocuk eve dönene kadar hayatı askıya alma gibi durumların sağlıklı ayrılığın ötesine geçtiğini belirten Oral, sevginin çocuğu bağlamak değil, onun güvende hissederek ayrılabilmesini sağlamak olduğunu dile getirdi. Okul kapısında gergin davranan veya gözyaşlarını gizleyemeyen ebeveynlerin istemeden de olsa çocuğa tehlike sinyali verebileceğini anlatan uzman, bunun bir kaygı döngüsü yarattığını ifade etti.
'Ben yanındayım, sen de yapabilirsin' mesajı
İyi niyetle söylenen "Sen bensiz yapamazsın" gibi ifadelerin çocuğun benlik algısını zedeleyebileceği uyarısında bulunan Oral, bunun yerine güvenli bağımsızlığı destekleyen cümleler kurulmasını önerdi. Uzman, sosyal medyadaki diğer çocukların uyum süreçlerini izlemenin de veli kaygısını artırdığına dikkat çekerek her çocuğun mizacının farklı olduğunu hatırlattı.
Oral, bir çocuğun ağlayarak diğerinin gülerek okula gitmesinin tek başına bir ölçüt olmadığını vurgulayarak sözlerini şöyle tamamladı:
“Çocukların gelişimi bir yarış değildir.”
