Küresel deniz taşımacılığı, son dönemde Hürmüz Boğazı, Kızıldeniz ve Karadeniz gibi stratejik noktalarda eş zamanlı güvenlik krizleriyle karşı karşıya kaldı. Mart 2026’dan itibaren bu bölgelerde 200’ün üzerinde ticari geminin hedef alındığı ve saldırılar sonucu en az 42 denizcinin yaşamını yitirdiği tespit edildi. Enerji nakliyatı, konteyner taşımacılığı ve bölgesel ticaret rotaları, savaşların doğrudan deniz yollarına yansımasıyla ciddi sekteye uğradı.
Hürmüz Boğazı'nda 137 gemi vuruldu
Deniz trafiğinin en yoğun olduğu Hürmüz Boğazı ve çevresinde risk seviyesi zirve yaptı. ABD ve İsrail’in 1 Mart’ta İran’a yönelik bombardımanları başlatmasının ardından bölgede 137 ticari geminin saldırıya maruz kaldığı bildirildi. Günde yaklaşık 17,5 milyon varil petrol geçişine ev sahipliği yapan boğaz, küresel enerji piyasaları için kritik öneme sahip.
Bölgedeki gerginlik ekim ayında en yüksek seviyeye ulaştı. Bu ay içinde insansız hava araçları veya füzelerle 35 geminin vurulduğu kaydedildi. 13 Ekim’de Singapur bandıralı GFS PRIDE adlı konteyner gemisine füze isabet etmesi dikkat çekti. Gemi, ertesi gün batarken mürettebattaki 21 kişi kurtarıldı. ABD yönetimi, söz konusu saldırıdan İran Devrim Muhafızları’na ait bir füzenin sorumlu olduğunu duyurdu.
Karadeniz'de can kaybı daha ağır
Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle Karadeniz de deniz ticareti açısından yüksek risk taşıyan bölgeler arasında yer aldı. Temmuz-eylül döneminde yaklaşık 86 ticari geminin hedef alındığı belirtildi. Ayrıca 5-28 Ekim tarihleri arasında Romanya ve Bulgaristan açıklarında en az 9 gemiye saldırı düzenlendiği ve bu gemilerden 5’inin battığı aktarıldı.
Can kaybı açısından en yıkıcı bilanço Karadeniz’de oluştu. Bölgedeki saldırılarda 32 denizci hayatını kaybederken, sadece ekim ayındaki olaylarda 31 kişinin kaybolduğu ifade edildi. Bu veriler, Karadeniz’deki ticari deniz taşımacılığının insan kaybı boyutunda Hürmüz hattından daha ağır sonuçlar doğurduğunu gösteriyor.
Kızıldeniz'de abluka tehdidi
Kızıldeniz ve Babu’l Mendeb hattında ise Yemen’deki Husilerin 20 Temmuz’da Suudi Arabistan bağlantılı gemilere abluka ilan etmesi güvenlik endişelerini artırdı. Abluka ilanından iki gün sonra Suudi petrol tankeri ENCELIA’nın vurulduğu, yıl genelinde bölgede 11 geminin saldırıya uğradığı kayıtlara geçti.
Denizlerdeki tehdit algısı da yapısal bir değişim geçiriyor. Ocak-eylül döneminde kaydedilen 51 korsanlık olayı, bu rakamın 1992’den bu yana en düşük seviyede olduğunu gösterdi. Ancak ticaret gemileri için ana tehlike artık geleneksel korsanlıktan ziyade, devletler arası çatışmalar ve bölgesel savaşların deniz yollarına taşan etkileri olarak öne çıkıyor.
