Türkiye ve Suudi Arabistan arasındaki enerji iş birliği çerçevesinde, Suudi ulusal petrol devi Saudi Aramco'nun Türk akaryakıt pazarına giriş süreci hız kazandı. Şirket, Oyak Enerji AŞ (OYAK) çatısı altında faaliyet gösteren Güzel Enerji ile yürüttüğü ortaklık müzakerelerinde önemli mesafe kat ederken, tesislerdeki incelemelerini tamamladı.
Sektör kaynaklarından edinilen bilgilere göre, Güzel Enerji'nin hisselerinin yüzde 30'luk bölümünün devri için yapılan görüşmeler büyük ölçüde tamamlandı. Sürecin birkaç ay içinde resmi bir açıklamayla sonuçlanması ve ortaklığın hukuki zemine oturtulması bekleniyor.
Bu gelişme, iki ülke arasında imzalanan ve yenilenebilir enerji alanındaki yatırımları da kapsayan geniş kapsamlı iş birliği protokolünün bir parçası olarak değerlendiriliyor. Suudi Arabistan, Karaman ve Sivas illerinde her biri biner megavat kapasiteli, toplamda iki bin megavatlık güneş enerjisi santrali (GES) kurulumu gerçekleştirecek.
Elektrik alım garantisi ve vergi muafiyeti sağlanacak
Suudi Arabistan'ın gerçekleştireceği güneş enerjisi yatırımları kapsamında, Elektrik Üretim AŞ (EÜAŞ) tarafından üretilen elektriğin 30 yıl boyunca euro/cent bazında satın alınması kararlaştırıldı. Yatırımın hayata geçirilmesi için Türkiye tarafı, tesislerin kurulacağı arazilerin tahsis işlemlerini üstlenecek ve arazileri hazır halde ilgili Suudi şirketine kiralayacak.
Yatırımın mali yükünü hafifletmek amacıyla ise gümrük vergisi, Katma Değer Vergisi (KDV) ve Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) dahil olmak üzere ithalatta uygulanan her türlü vergi, harç, mali yükümlülük, ücret, fon ve paylardan muafiyet sağlanacak.
Aramco yöneticileri üç farklı terminali inceledi
Petrol ve akaryakıt sektöründeki ortaklık adımları somut ziyaretlerle desteklendi. Saudi Aramco üst düzey yöneticileri, Güzel Enerji'nin stratejik öneme sahip tesislerini yerinde görmek üzere Türkiye'ye geldi. Heyet, İzmir Aliağa'daki akaryakıt ve LPG terminalleri ile Samsun ve Kocaeli Gebze'deki depolama tesislerinde incelemelerde bulundu.
Güzel Enerji, internet sitesinde yayımladığı verilere göre bu tesislerde ciddi bir depolama kapasitesine sahip. Gebze Terminali'nin depolama kapasitesi 104 bin 813 metreküp, iskele kapasitesi ise 42 bin DWT olarak belirtiliyor. Aliağa Terminali'nde depolama kapasitesi 123 bin 144 metreküpe, iskele kapasitesi ise 100 bin DWT'ye ulaşıyor. Ayrıca Aliağa LPG Terminali'nin depolama kapasitesi 5 bin 720 metreküp olarak kaydedildi.
Şirketin Samsun Akaryakıt Depolama AŞ (SADAŞ) üzerindeki yapısına da dikkat çekiliyor. Güzel Enerji, SADAŞ'ta Shell & Turcas Petrol AŞ ile eşit oranda hissedar bulunuyor. Güzel Enerji portföyünde ayrıca TotalEnergies, M Oil, Valvoline ve Türk Petrol markaları yer alıyor.
Suudi Arabistan ulusal petrol ve doğalgaz şirketi Saudi Aramco, daha önce ağustos ayında Türkiye akaryakıt pazarına giriş niyetini resmen duyurmuş ve OYAK bünyesindeki Güzel Enerji'nin ilk etapta yüzde 30'luk hissesini almak için masaya oturmuştu. Gelinen son noktada, taraflar arasındaki mutabakatın nihai aşamaya geldiği belirtiliyor.
