Küresel ekonomi ve Türkiye, 2026-27 dönemi için beklenen güçlü El Nino tehlikesiyle karşı karşıya. ABD Ulusal Hava Servisi'nin analizlerine göre, Kuzey Yarımküre'de güçlü bir El Nino görülme olasılığı yüzde 90'ın üzerinde. Kayıtların tutulmaya başlandığı 1950'den bu yana en sert El Nino'nun yaşanma ihtimali ise yüzde 69 olarak hesaplanıyor.
Dartmouth College tarafından yürütülen bir araştırma, 21. yüzyıldaki El Nino döngülerinin küresel ekonomiye verebileceği zararın 84 trilyon dolara ulaşabileceğini ortaya koyuyor. Geçmişteki benzer olaylar da riskin büyüklüğünü gösteriyor. 1980'li ve 1990'lı yıllardaki güçlü El Nino hadiselerinin her birinin ekonomide 4 ila 5 trilyon dolar arasında hasara yol açtığı tahmin ediliyor.
Türkiye'yi kuraklık, sel ve Akdeniz kasırgaları bekliyor
Pasifik Okyanusu'ndaki deniz yüzeyi sıcaklığının normalin 2 derece üzerine çıkmasıyla oluşan Süper El Nino'nun, Türkiye'yi atmosferik dalgalanmalar yoluyla etkilemesi bekleniyor. Olası senaryolar arasında yaz mevsiminin ve orman yangını sezonunun uzaması ile gece sıcaklıklarının artması yer alıyor. Yağış rejimindeki bozulmanın ise bölgelere göre farklı etkiler yaratabileceği belirtiliyor. Aşırı ısınan Akdeniz ve Karadeniz sularının kuzeyden gelen soğuk hava kütleleriyle teması, kıyı şeridinde sel, şiddetli fırtınalar ve "medicane" olarak bilinen Akdeniz kasırgalarını tetikleyebilir. İç bölgelerde ise düzensiz yağışlar ve kronik kuraklık riskinin artması öngörülüyor.
Enerji, gıda ve teknoloji sektörleri risk altında
Olası bir Süper El Nino'nun küresel ölçekte enerji piyasaları, tarım ve denizcilik gibi birçok sektörü baskı altına alması bekleniyor. Morgan Stanley, şeker, kakao ve bakır gibi emtiaların süreçten olumsuz etkilenebileceğine işaret ediyor. Enerji piyasalarında arz yönlü sorunlar devam ederken, aşırı hava olaylarının petrol ve doğal gaz üretimini sekteye uğratabileceği belirtiliyor. Asya ve Avustralya'da kuraklık ihtimali pirinç, mısır ve buğday gibi temel gıda ürünlerinde verim kaybı riskini doğururken, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü kahve, çay ve kakao üretimi için ek baskı uyarısı yapıyor.
Pasifik'teki fırtına riskinin artması deniz ticaretini, özellikle Asya-Amerika rotalarını etkileyebilir. Teknoloji sektörü de risklerden muaf değil. Yapay zeka yatırımlarıyla elektrik ve su tüketimi artan veri merkezlerinin yanı sıra, yüksek su ihtiyacı nedeniyle özellikle Tayvan'daki yarı iletken üretimi kırılgan alanlar arasında gösteriliyor.
