Türkiye için üretilen ve Ankara’nın programdan çıkarılmasının ardından ABD’de bekletilen altı adet F-35A Lightning II savaş uçağının depolama alanındaki son hali görüntülendi. Uçakların hassas elektronik aksamının mühürlü olduğu, korozyona karşı özel koruma altında tutulduğu ve periyodik bakımlarla hangarda muhafaza edildiği belirtiliyor. Görüntüler, söz konusu platformların henüz ABD Hava Kuvvetleri envanterine katılmadığını teyit eder nitelikte.
Ankara, 2002 yılında katıldığı ortak üretim projesi kapsamında başlangıçta 30, uzun vadede ise 100 adet F-35A tedarik etmeyi hedeflemişti. Türk savunma sanayii şirketleri de 2003’ten itibaren tedarik zincirinin bir parçası haline gelmişti. Süreç boyunca yaklaşık 1,4 milyar dolarlık ödeme yapıldığı, ilk uçağın 2018’de teslim alındığı ve Türk pilotların ABD’de eğitim uçuşlarını tamamladığı kaydediliyor.
Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemini temin etmesinin ardından Washington, 2019’da ülkeyi programdan ihraç etti ve teslimatları durdurdu. CAATSA yaptırımları ve S-400 meselesi, tedarik sürecinin önündeki ana engel olarak gösteriliyor. Üçüncü bir ülkeye devir seçeneği zaman zaman dillendirilse de Moskova’nın onayı ve Ukrayna’ya verilmeme şartı bu formülün önünde bariyer oluşturuyor.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Atina ziyareti sırasında Kathimerini gazetesine yaptığı açıklamada konuya ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Rubio, Türkiye’nin NATO müttefiki olduğunu anımsatarak Başkan Donald Trump’ın satışın gerçekleşmesini arzu ettiğini ifade etti.
Rubio, Türkiye’nin uçakların bir kısmının bedelini ödediğini hatırlatarak şu ifadeleri kullandı:
“Açık ki bu uçaklar teslim edilmeden yıllar yıllar uzakta ama zaten ödemesi yapılan iki tane (hazır) var fakat ABD Kongresinden geçmiş bir yasa da var.”
Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası’nın getirdiği kısıtlamalara dikkati çeken ABD’li bakan, yasal engellerin aşılması için çözüm arayışlarının sürdüğünü vurguladı. Rubio açıklamasının devamında şunları söyledi:
“Bunun farkındalar, sanırım bunun için çözüm arıyorlar. Konu, S-400 sistemiyle ilgili. Dolayısıyla şu an itibarıyla bu sorun çözülmedi ve yasal olarak bu sorun çözülene kadar bu teslimatı gerçekleştiremeyiz.”
