Yapay zekânın son on üç yılda ekranlar aracılığıyla metin ve görsel üretimiyle tanındığı süreç, fiziksel dünyada somut eylemlere dönüşüyor. Uzmanlar, fabrikalardan evlere kadar uzanabilecek bu dönüşümün fiziksel yapay zekâ yarışında yeni bir dönemin kapısını araladığını belirtiyor.
Geleneksel robot kollarının dar ve önceden belirlenmiş görevleri tekrarlamasının aksine, yeni nesil robotlar çevrelerini algılayıp planlama yapabiliyor. Generalist AI şirketinin 19 Ağustos’ta duyurduğu GEN-1.5 modeli, bu alandaki gelişmelerin somut bir örneğini sunuyor. Model, üç ila 12 saniyelik tek bir gösterimi izledikten sonra ek eğitim almadan yeni fiziksel görevleri yerine getirebiliyor. On farklı görevde ilk denemelerdeki ortalama başarı oranı yüzde 59 olarak ölçülürken, beş dakikalık ek veri ve kısa uyarlamayla bu oran yüzde 83’e yükseliyor.
Bu yaklaşım, robot programlamanın anlamını değiştirme potansiyeli taşıyor. Gelecekte robota yüzlerce görev yüklemek yerine, bir havlunun nasıl katlanacağını bir kez göstermek yeterli olabilecek.
Tüm parçaları kontrol eden robot beyni ve veri bolluğu
Google DeepMind’ın tanıttığı Gemini Robotics 2 sistemi ise yalnızca nesne tutmaya odaklanmak yerine bütün insansı robot gövdesini kontrol edebiliyor. Yürüme, eğilme ve nesneyi kavrama gibi eylemleri tek bir görev içinde birleştiren sistem, "Odayı toparla" gibi komutlarda çevreyi inceleyip adımları sıralayabiliyor.
Berkeley Üniversitesi’nde 14 Ağustos’ta yayımlanan çalışma ise farklı robot bedenleri arasında bilgi aktarımına odaklanıyor. Araştırmacılar, 800 bin gösterimle eğitilen modelin iki kollu, tekerlekli ve dört ayaklı robotlardan gelen verilerle öğrenebildiğini ortaya koydu. Bu gelişme, robotların fiziksel dünya bilgisini genel bir çerçevede öğrenmesini sağlıyor.
Veri kıtlığı sorununa çözüm olarak Stanford ve MIT gibi kurumlardan araştırmacılar, sanal gerçeklik ortamında üretilen verileri kullanıyor. Beş kişinin bir haftada 75 saatlik robot el becerisi verisi ürettiği çalışmada, model gerçek robotta yalnızca bir iki saatlik ek gösterimle uyarlanabildi. Ayrıca internette bulunan milyarlarca saatlik insan videosu da robotların fiziksel eylem mantığını öğrenmesi için kaynak oluşturuyor.
Çin’de donanım üretimi hızla büyüyor. Reuters’ın verilerine göre Çin, 2026’nın ilk yarısında 40 binden fazla insansı robot teslim ederek küresel teslimatların yaklaşık yüzde 97’sini gerçekleştirdi. Unitree şirketi ise temmuz sonuna kadar yaklaşık 18 bin iki ayaklı insansı robot teslim etti.
Fiziksel emeğin maliyetini düşürmeyi hedefleyen bu teknoloji, tarım, inşaat, lojistik ve bakım gibi alanlarda etkili olabilir. Bir robotun fiyatının 20 bin dolara düşmesi durumunda günlük maliyet yaklaşık 5.5 dolar seviyesinde gerçekleşebilir. Sanayi devriminin kas gücünü, bilgisayar devriminin hesaplamayı makineleştirmesinin ardından şimdi makinelerin ellerini kullanması süreci başlıyor.
