DEM Parti Grup Başkanvekilleri Sezai Temelli ve Gülüstan Kılıç Koçyiğit, 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında ilk defa sigortalı olan ve prim gün şartını tamamladığı halde yaş haddine takılan çalışanların mağduriyetini gidermek amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığı'na yeni bir kanun teklifi sundu. Teklif, milyonlarca vatandaşı ilgilendiren kademeli emeklilik uygulamasının hayata geçirilmesini hedefliyor.
Teklifin gerekçe bölümünde, 8 Eylül 1999 tarihli ve 4447 sayılı Kanun ile emeklilik şartlarına yaş koşulu getirilmesinin geriye dönük hak kayıplarına neden olduğu hatırlatıldı. 2023 yılında yürürlüğe giren Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin sadece belirli bir dönemi kapsadığı, bu tarihten hemen sonra işe başlayanların ise kapsam dışında kaldığı belirtilerek söz konusu durumun uzun yıllara yayılan eşitsizlikler yarattığı vurgulandı. Metinde, emekliliğin piyasa koşullarına bırakılamayacak temel bir sosyal hak olduğu ifade edilerek, ileri yaşlarda iş bulma zorluğu çeken ve güvencesiz çalışma koşullarına maruz kalan yurttaşların ekonomik sıkıntılar yaşadığına dikkat çekildi.
Düzenleme, 8 Eylül 1999 tarihinden sonra 506, 1479, 2925 ve 5434 sayılı kanunlara tabi olarak sigortalı olan ve yaş koşulu dışındaki sigortalılık süresi ile prim gün sayısı şartlarını sağlayan kişileri kapsıyor. Teklife eklenen geçici madde uyarınca, emeklilik için gerekli prim gün sayısı ve hizmet süresi şartlarını yerine getirdiği halde yalnızca yaş şartını bekleyen sigortalılar, yasanın yayımı tarihinden itibaren kuruma yazılı başvuru yaparak yaşlılık aylığına hak kazanabilecek.
5510 sayılı kanuna geçici madde eklenmesi öngörülüyor
Sunulan kanun teklifiyle mevcut 5510 sayılı Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na "Geçici Madde 113" başlığı altında yeni bir hüküm eklenmesi öneriliyor. Teklifin yasalaşması durumunda ilgili kanunun sonuna eklenecek bu geçici madde ile 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olup yaş şartı dışındaki tüm emeklilik koşullarını (sigortalılık süresi, hizmet süresi ve prim gün sayısı) tamamlamış olanlara, yaş şartı aranmaksızın emekli aylığı bağlanmasının yolu açılacak.
Teklif ayrıca, 8 Eylül 1999 tarihinden sonra ve 30 Nisan 2008 tarihinden önce ilk defa sigortalı olanların emeklilik yaşlarının sigortalılık başlangıç tarihine göre kademeli biçimde yeniden belirlenmesini, mevcut prim ve hizmet koşullarının korunarak emekliliğe erişimdeki orantısız farklılıkların azaltılmasını ve farklı sigortalılık statülerinde hakkaniyetin güçlendirilmesini amaçlıyor. Düzenlemenin mali etkilerinin hesaplanarak kamuoyuyla paylaşılması ve sosyal güvenlik sisteminin finansmanının adil, sürdürülebilir ve sosyal devlet ilkesiyle uyumlu şekilde planlanması da teklif kapsamında yer alıyor.
