Borsa İstanbul’daki fon krizi sonrası hisse senetlerinin sert düşüşü ve küresel piyasalardaki dalgalanmalarla altın fiyatlarının gerilemesi, yatırımcıların birikimlerini önemli ölçüde azalttı. Ekonomist Ahmet Baran Çekim’in yaptığı hesaplamalara göre, 28 Ağustos’tan bu yana geçen süreçte vatandaşın borsa, altın, yatırım fonu ve Bireysel Emeklilik Sistemi’ndeki (BES) toplam kaybı 3 trilyon 596 milyar liraya ulaştı.
Çekim, kendi blogunda yayımladığı analizinde söz konusu dönemi detaylandırdı. Gram altının 6 bin 900 lira seviyesinden 6 bin 400 liralara kadar inmesi, hanehalkının yastık altındaki altın birikimlerinde 1 trilyon 790 milyar liralık değer kaybına neden oldu. Bankalardaki altın mevduatlarında ise aynı dönemde 306 milyar liralık düşüş kaydedildi.
Borsa cephesinde de benzer bir tablo ortaya çıktı. Endeksin 14 bin 600 puan seviyesinden 11 bin puana kadar gerilemesi, hisse senedi portföylerinde 1 trilyon 159 milyar liralık erimeye yol açtı. Fon krizi nedeniyle tasfiye sürecine giren 131 fonda ise yatırımcıların 261 milyar liralık zararı bulunuyor. BES ve Otomatik Katılım Sistemi’ndeki birikimlerdeki kayıp ise 140 milyar lira olarak hesaplandı.
Ekonomist Ahmet Baran Çekim, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“Hanehalkının 28 Ağustos’tan 23 Ekim’e borsa, altın, fon ve BES’teki piyasa değeri kaybı model tahminine göre yaklaşık 3.6 trilyon lira. Bu, yastık altı altın dahil hanehalkı varlığının yüzde 6.2’si ve yaklaşık 72 milyar dolar karşılığı.”
Piyasalarda toparlanma sinyalleri
Küresel piyasalarda ABD Merkez Bankası’nın faiz kararları ve yurt içinde devam eden fon soruşturmasının izlendiği haftanın ilk gününde Borsa İstanbul’daki düşüş trendi durdu. BIST 100 endeksi günü yüzde 0.31 artışla 11 bin 151 puandan tamamladı. Brent petrolün son altı ayın zirvesinden yüzde 2 değer kaybetmesi, altın fiyatlarını yukarı yönlü etkiledi. Altın ons bazında 4 bin 22 dolara, gram altın ise 6 bin 432 liraya yükseldi. İsviçre merkezli UBS analisti Giovanni Staunovo, yatırımcıların 4 bin dolar seviyesini alım fırsatı olarak değerlendirdiğini belirtti.
